FANDOM


Dzielna (nr 72)

Zachowane fragmenty budynku, 02.2013

Zabytek
nr w rej.
379/10
Dzielna (nr 72, rozbiórka) 8

Budynek pod koniec prac rozbiórkowych, 18 maja 2010

Dzielna (nr 72, rozbiórka) 4

Budynek po zawaleniu się ściany frontowej, 14 maja 2010

Dzielna (nr 72) 1

Budynek przed pracami rozbiórkowymi, grudzień 2009

Zabudowania Warszawskiej Fabryki Mebli Stylowych (potem także Fabryka Mebli Szczerbińskiego, Fabryka Leopolda Kamlera, Zakład Aparatury Medyczno-Leczniczej Zelmed) to nieistniejące budynki położone na Woli, przy ul. Dzielnej 72, zajmujące także posesję przy ul. Pawiej 67. Budynki zostały rozebrane, choć wojewódzki konserwator zabytków próbował zachować jak największa jego część.

Sama fabryka mebli Szczerbińskiego powstała w 1901 roku, a jej pierwszy zakład mieścił się przy ul. Aleksandria (dziś Kopernika). W 1905 roku zakupiła posesje nr 64-72 przy ulicy Dzielnej i zaczęła przenosić tutaj produkcję. W 1914 roku zatrudniała już 400 pracowników. Zakład posiadał własną tkalnię, oddział projektowy, rzeźbiarzy oraz składy drewna. Meble sprzedawała w całej Polsce, a także w Rosji. W 1936 roku firma została zlikwidowana, w jej miejscu zaczęła działać niewielka fabryka mebli Z. Szczerbińskiego oraz zakład Leopolda Kamlera, która w 1943 roku przejął cały teren.

Budynek powstał jako budynek administracyjny najpewniej około 1910 roku[1] (inna wersja podaje 1933 rok[2]) jako czterokondygnacyjny budynek na rzucie litery C, o konstrukcji żelbetowo-murowanej i żelbetowo-stalowej oraz o żelbetowych stropach. Okna pierwotnie były zamknięte odcinkowymi nadprożami, a fasada była dekorowana cegłą. Od strony ulicy Pawiej powstała kamienica mieszkalna. Podczas powstania warszawskiego, w dniach od 1 do 6 sierpnia znajdowała się tutaj Kwatera Główna Armii Krajowej oraz Delegatury Rządu na Kraj, tutaj stacjonował gen. Tadeusz Komorowski "Bór", Jan Stanisław Jankowski oraz Kazimierz Pużak. Kwatera została jednak zdekonspirowana i szybko rozpoczęły się walki, budynek został odcięty. 6 sierpnia kwatera ewakuowała się do szkoły przy Barokowej 5. W wyniku walk zabudowania uległy częściowemu zniszczeniu, w szczególności budynek od strony ulicy Pawiej. W 1945 roku budynki zostały przekształcone dla zakładów Aparatury Medyczno-Leczniczej "Zelmed", teren przebudowano, budynek administracyjny otynkowano i przekształcono fasadę. Ruiny budynku od strony ulicy Pawiej zostały rozebrane. W 1985 roku budynek został opuszczony.

Pod koniec kwietnia 2010 roku właściciel terenu rozpoczął wyburzanie budynków na posesji, co spotkało się z natychmiastowym protestem obrońców zabytków oraz wojewódzkiej konserwator zabytków, mimo iż budynek nie znajdował się w rejestrze zabytków. Rozebrany został budynek w głębi działki, a znacznie uszkodzony został budynek frontowy od strony ulicy Dzielnej. 4 maja wojewódzka konserwator zabytków Barbara Jezierska wydała nakaz wstrzymania prac, jednak uszkodzony budynek groził zawaleniem, w związku z czym prace częściowo wznowiono. W związku z tym w trybie natychmiastowym zadecydowano o wpisaniu fasady budynku do rejestru zabytków[3][4][5], czego dokonano 10 maja. Mimo to 13 maja fragment ściany frontowej runął na chodnik[6], a 17 maja rozebrano pozostałości do wysokości parteru[7]. Po kilku dniach budynek zniknął całkowicie.

Obecnie planowana jest w tym miejscu nowa inwestycja pod nazwą Kamienica Muranów – ma to być sześciopiętrowy, trójskrzydłowy budynek połączony z kamienicami wzdłuż ul. Dzielnej i ul. Pawiej, z główną elewację o podciętym parterze, skierowaną na przedłużoną ul. Bellottiego. Nowy budynek ma powstać w latach 2014-2015.

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dzielna 72, Warszawa Muranów, tvnwarszawa.pl, dostęp: 12.05.2010
  2. Ulica Dzielna, pascal.pl, dostęp: 12.05.2010
  3. Burzą legendarny budynek: kwaterę generała Bora, gazeta.pl, 27.04.2010
  4. Burzenie powstańczej kwatery wstrzymane, tvnwarszawa.pl, 07.05.2010
  5. Fabryka Kamlera: rozbiórka wstrzymana, tvp.pl, 11.05.2010
  6. Wojna o zabytek: połowa elewacji runęła na chodnik, gazeta.pl, 13.05.2010
  7. Fabryka Kamlera zburzona, tvnwarszawa.pl, 17.05.2010

Linki zewnętrzneEdytuj

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

W sieci Wikii

Losuj Wikię