FANDOM


Disambig
Ten artykuł dotyczy ulicy. Zobacz też: Zespół przystankowy Chmielna.
Chmielna
Mirów, Śródmieście Północne
Śródmieście, Wola
Chmielna
ul. Chmielna
Okres powstania: XVII wiek
Długość: 1 200 m
Zakres numerów: 1-134
Google MapsOpen Street Map
Zabytek
nr w rej.
A-854
Ulica Chmielna (dawniej także Droga przez Chmielnik, odcinkiem Henryka Rutkowskiego) – ulica w Śródmieściu i na Woli biegnąca od Nowego Światu do Marszałkowskiej oraz od alei Jana Pawła II do Miedzianej. Ulica ma łączność długość około 1 200 metrów, przy czym każdy odcinek liczy po około 600 metrów. Nieprzerwana ulica miałaby długość 2,1 kilometra. Chmielna jest często uznawana za jedną z najdroższych ulic Warszawy.

HistoriaEdytuj

Ulica wywodzi się od dawnej drogi narolnej wiodącej od traktu nowoświeckiego przez grunty Chmielnik, miejsce uprawy chmielu, do granic wsi Wielka Wola, rozdzielała grunty należące do augustianów oraz do księży misjonarzy. W XVII wieku osiedlali się tutaj ogrodnicy. Ulica została uregulowana około 1770 roku, wówczas przeprowadzono ją aż do Twardej i nadano współczesną nazwę. Wcześniej znana była też jako Droga przez Chmielnik. Ulica była w większości niezabudowana, otoczona ogrodami, dopiero w latach 1776-1782 w rejonie ul. Brackiej powstał Cyrk Heca, a około 1792 roku powstały pierwsze domy murowane w rejonie Marszałkowskiej. Pod koniec XVIII wieku ulica została wybrukowana.

Większy ruch budowlany wzdłuż Chmielnej pojawił się dopiero po 1831 roku, początkowo zabudowa obejmowała jedynie wschodni odcinek w rejonie Nowego Światu, jednak z biegiem lat przesuwała się coraz bardziej na zachód. Wciąż sporo było domów drewnianych oraz obszarów niezabudowanych, także w sąsiedztwie Dworca Wiedeńskiego, a szczególnie na zachodnim krańcu ulicy, gdzie zamieszkiwał nawet Jan zwany Pustelnikiem. W jego pobliżu w latach 60. i 70. XIX wieku powstał szereg zabudowań magazynowych oraz warsztatowych, w tym trójkondygnacyjna parowozownia. Ulica stała się modna, a stwierdzenie "pani z Chmielnej" oznaczało największy szyk i elegancję w ówczesnych czasach. W 1874 roku spłonęło wiele kamienic między Zielną a Wielką, ale wolny teren zabudowano wkrótce nowymi kamienicami. Wciąż stawiano nowe kamienice, a stare nadbudowywano. Około 1885 roku cała ulica była już zabudowana, w związku z czym ruch budowlany osłabł. Ulica wyróżniała się dużą liczbą hoteli, ze względu na sąsiedztwo Dworca Wiedeńskiego.

Zobacz więcej w artykule: Zamach na Józefa Cechnowskiego.

W 1925 roku na ulicy doszło do nieudanego zamachu na Józefa Cechnowskiego, agenta policji pracującego w szeregach komunistów. Zamachu mieli dokonać Władysław Kniewski, Władysław Hibner oraz Henryk Rutkowski, jednak nie dość, że nie udało im się zabić Cechnowskiego, to dodatkowo ranili kilka innych osób. Wszyscy trzej zostali wkrótce schwytani, skazani przez sąd na śmierć i rozstrzelani na stokach Cytadeli. Te wydarzenia przyczyniły się po wojnie do nazwania tej ulicy imieniem Rutkowskiego, a sąsiednich imieniem Kniewskiego (Złota) i Hibnera (Zgoda). W okresie międzywojennym ruch budowlany był niewielki, najważniejszy był wznoszony wówczas w sąsiedztwie nowy Dworzec Główny. Otwarto kino Palladium i kino Atlantic. W 1926 roku tę ruchliwą przebudowano ulicę, układając na niej nawierzchnię asfaltową. W latach 19311939 ulicą kursowały autobusy linii C, pod ulicą miała też biec jedna z linii metra. W 1939 roku ulica rozpoczynała się skrzyżowaniem z Nowym Światem i Foksal, po czym biegła na zachód przecinając kolejno Szpitalną, Bracką, Zgodę, Marszałkowską, Zielną, Wielką, Sosnową i Żelazną, by zakończyć się na skrzyżowaniu z Twardą i Miedzianą.

Atlantic

Kino Atlantic

We wrześniu 1939 roku zniszczeniu uległ szczególnie zagrożony nalotami odcinek zachodni, w rejonie ulicy Żelaznej, oraz otoczenie Dworca Głównego. Podczas okupacji ulica nosiła nazwę Hopfenstrasse (Chmielna). Podczas powstania warszawskiego, od 5 września na ulicy toczyły się ciężkie walki, a Niemcy spalili cały odcinek ulicy między Marszałkowską a Żelazną. Po 1946 roku Biuro Odbudowy Stolicy niespecjalnie paliło się do odbudowywania zabudowy ulicy, większość kamienic, nawet dobrze zachowanych, została przeznaczona do rozbiórki. Działo się to głównie w ramach walki z tzw. "prywatną inicjatywą", by zabierać dawnym właścicielom kamienic ich dorobek oraz zniszczyć serce kapitalistycznej Warszawy. W latach 50. XX wieku ulica została przedzielona na dwie odrębne części przez plac budowy Pałacu Kultury i Nauki, w związku z czym w 1950 roku wschodnią część, między Nowym Światem a Marszałkowską, nazwano imieniem Henryka Rutkowskiego, polskiego działacza komunistycznego, straconego za nieudany zamach. W okresie PRL-u wschodni odcinek ulicy był "skansenem" prywatnej inicjatywy. W latach 19701979 zachodnim odcinkiem ulicy kursował autobus 130. Dawną nazwę dla całej ulicy przywrócono dopiero 6 listopada 1990 roku. Wówczas też ten odcinek odremontowano i przekształcono w deptak. 10 czerwca 2009 roku układ urbanistyczny ulicy między Nowym Światem a pasażem Wiecheckiego wpisano do rejestru zabytków, a planach jest także rewitalizacja tego fragmentu ulicy.

Przebieg i obiektyEdytuj

Hotel Grand (Chmielna) 2

Pawilon d. Hotelu Grand (nr 5)

Chmielna (budynek nr 6)

Kamienica Szymona Arendarza (nr 6)

Chmielna (nr 25)

Biurowiec (nr 25)

Chmielna (budynek nr 30)

Kamienica Jarosława Wojciechowskiego (nr 30)

Ulica rozpoczyna swój bieg od skrzyżowania z Nowym Światem i Foksalem, po czym kieruje się na zachód przecinając ulice Szpitalną, Bracką, Zgodę, Pasaż Wiecheckiego, by zakończyć się na Marszałkowskiej. Następnie pojawia się 900-metrowa przerwa, po czym ulica ponownie pojawia się za al. Jana Pawła II. Potem ulica Chmielna przecina jedynie ulicę Żelazną i kończy się na skrzyżowaniu z Miedzianą.

Wzdłuż ulicy znajdują się następujące obiekty:

Na zabudowaniach oraz w ich pobliżu umieszczonych jest także kilka tablic pamiątkowych:

Chmielna (budynek nr 126)

Kamienica Józefa Bakela (nr 126)

Chmielna (nr 130, nr 128)

Kamienice nr 130 i nr 128

Spośród nieistniejących obiektów należy wymienić:

Linki zewnętrzneEdytuj

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

W sieci Wikii

Losuj Wikię