Fandom

Warszawikia

Ulica Chłodna

5428 stron w Warszawikii
Dodaj nową stronę
Dyskusja0 Udostępnij
Ujednoznacznienie
Ten artykuł dotyczy ulicy. Zobacz też: Zespół przystankowy Chłodna.
Chłodna
Mirów
Wola
Chłodna.JPG
ul. Chłodna
Okres powstania: XVIII wiek
Długość: 900 m
Zakres numerów: 2-64
Google MapsOpen Street Map
Zabytek.png
nr w rej.
51
Ulica Chłodna (dawniej także aleja Wolska) – ulica na Woli, która biegnie od Elektoralnej do Towarowej. Dawniej stanowiła najważniejszą drogę w relacji wschód-zachód, w 1949 roku została zastąpiona Trasą W-Z. Nazwa wiąże się z chłodnymi wiatrami ciągnącymi dawniej ulicą ze wschodu na zachód.

HistoriaEdytuj

Chłodna 2.JPG

ul. Chłodna (rejon Wroniej)

Ulica będąca pierwotnie drogą narolną istniała z pewnością w XVIII wieku, wówczas uzyskała swój właściwy kształt stając się częścią osi saskiej, prowadziła z Koszar Mirowskich w kierunku wsi Wola. Nosiła wtedy nazwę alei Wolskiej, urzędową nazwę Chłodna uzyskała w 1770 roku. Pierwsze kamienice powstawały wzdłuż ulicy jeszcze pod koniec XVIII wieku, jednak prawdziwy ruch budowlany rozpoczął się po 1815 roku, wkrótce powstał też plac pod Lwem z targowiskiem. Kamienice charakteryzowały się wysoką wartością artystyczną, ruch budowlany wysokiej próby nie zatrzymał się także po 1831 roku. Na zlikwidowanym placu pod Lwem wystawiono kościół św. Karola Boromeusza, z czasem powstał też szereg zakładów przemysłowych. W 1882 roku powstał pierwszy odcinek tramwaju konnego, a w 1908 roku całą ulicą pojechał tramwaj elektryczny. Zabudowa ulicy nieustannie ulegała przekształceniom. W okresie międzywojennym ulica była jedną z ważniejszych dróg w relacji wschód-zachód oraz drogą wylotową w kierunku Poznania, zamkniętą u zbiegu z Towarową, Wolską i Okopową XIX-wiecznymi rogatkami wolskimi.

Instalacja ulica Chłodna.JPG

Instalacja na skrzyżowaniu z ulicą Żelazną upamiętniająca drewniany most łączący w 1942 roku małe i duże getto

Chłodna (instalacja świetlna).JPG

Instalacja na skrzyżowaniu z ulicą Żelazną upamiętniająca drewniany most łączący w 1942 roku małe i duże getto

We wrześniu 1939 roku ulica Chłodna nie ucierpiała znacząco, jednak zamieniła się w jeden z największych cmentarzy ulicznych w Warszawie. Podczas niemieckiej okupacji znalazła się częściowo w granicach getta, jednak ze względu na znaczenie komunikacyjne wyłączono ją 21 października 1941 roku dzieląc getto na małe i duże, które było połączone drewnianą kładką komunikacyjną na wysokości ulicy Żelaznej. W jej pobliżu znajdowała się siedziba niemieckiej żandarmerii "Nordwache". W grudniu 1942 roku z getta wyłączono cały obszar na zachód od ulicy Żelaznej. Na początku powstania warszawskiego ulica była osią głównego niemieckiego natarcia na miasto, które miało na celu oczyszczenie głównej arterii. Choć powstańcy osiągnęli początkowo sukcesy, rozbijając m.in. "Nordwachę" (co dzisiaj upamiętnia tablica), to niemieckie natarcia 6 i 7 sierpnia doprowadziły do wyparcia powstańców. W kilku miejscach Niemcy dokonali masowych mordów.

Zabudowa ulicy została w znacznie mierze zniszczona w wyniku II wojny światowej, zabudowa nie została odbudowana, a główną funkcję komunikacyjną przejęła w 1949 roku pobliska Trasa W-Z, czyniąc ulicę Chłodną drogą o znaczeniu lokalnym. Nie odtworzono linii tramwajowej, a w zamian przez kilkanaście lat ulicą kursowały autobusy. Na ulicy zachowała się jednak autentyczna nawierzchnia z czerwonej granitowej i czarnej bazaltowej kostki i niemal w całości przedwojenne tory tramwajowe. W związku z tym wolscy radni przedsięwzięli projekt rewitalizacji ulicy. Renowacja wschodniego odcinka (ŻelaznaElektoralna) rozpoczęła się we wrześniu 2010 roku, kosztowała 20 mln złotych[1] i oficjalnie zakończyła się 1 października 2011 roku[2]. W trakcie prac wyremontowano trotuary, nawierzchnię brukową oraz torowisko, dostosowane do kursowania tramwaju konnego, zaznaczono też lokalizację dawnych kamienic oraz stworzono instalację upamiętniającą dawną kładkę, która łączyła małe i duże getto.

Przebieg i obiektyEdytuj

Chłodna (nr 27).JPG

Kamienica nr 27
(2012por. 2008)

Chłodna (nr 34).JPG

Kamienica nr 34

Pomnik granic getta Chłodna róg Żelaznej.JPG

Pomnik granic getta na rogu ulicy Żelaznej

Ulica rozpoczyna swój bieg w pobliżu skweru Sybiraków, odchodząc od Elektoralnej i kierując się następnie na zachód po południowej stronie kościoła św. Karola Boromeusza. Następnie przecina ulicę Waliców, łączy się z Elektoralną i biegnie dalej krzyżując się z Żelazną i Wronią, by zakończyć się na skrzyżowaniu z Okopową, Towarową i Wolską.

Wzdłuż ulicy Chłodnej istnieją dzisiaj takie obiekty jak:

Spośród nieistniejących obiektów należy wymienić:

CiekawostkiEdytuj

Mural Tam była kładka ulica Chłodna róg Żelaznej.JPG

Mural Tam była kładka

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Są pieniądze na remont (połowy) Chłodnej, tvnwarszawa.pl, 26.04.2010
  2. Kercelak – otwarcie ulicy Chłodnej, um.warszawa.pl, 30.09.2011
  3. Dziś wielokropek zawiśnie nad Chłodną, tvnwarszawa, 29.12.2009
  4. Wielokropek zbyt dużej wagi - nie dał się powiesić, gazeta.pl, 30.12.2009
  5. Na Chłodnej wielokropkowi odpadł nawias, gazeta.pl, 02.01.2010
  6. Instalacja z Chłodnej zniszczona. Kto widział srebrną kropkę?, tvnwarszawa.pl, 12.01.2010

Linki zewnętrzneEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • A. Nadolski, Pani Chłodna (opowieść o warszawskiej ulicy), Wydawnictwo Bellona, Warszawa 2008.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

W sieci Wikii

Losuj Wikię