FANDOM


Gorczewska, al. Prymasa (tablica)

Jedna z tego typu tablic (ul. Górczewska, róg al. Prymasa Tysiąclecia)

Tabliczka z nazwą opiekuna miejsca pamięci Plac Zamkowy 15

Przykład tabliczki z nazwą organizacji - opiekuna miejsca pamięci (pl. Zamkowy 15/19)

Tablice pamiątkowe Tchorka – grupa tablic pamiątkowych o wspólnym wzorze stworzona w 1949 roku przez rzeźbiarza Karola Tchorka w celu oznaczenia nimi i upamiętnienia miejsc zbrodni hitlerowskich dokonanych w Warszawie podczas II wojny światowej.

Są to piaskowcowe tablice opatrzone krzyżem maltańskim z inskrypcją: Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny oraz umieszczonym poniżej krótkim opisem wydarzenia. Niektóre opatrzone są też napisem Miejsce walki Polaków o wolność Ojczyzny. Przy niektórych tablicach można jeszcze znaleźć małe mosiężne tabliczki z nazwami szkół, organizacji, instytucji lub firm opiekujących się danym miejscem pamięci. Bardzo często sadzone przy nich kwiaty są w kolorach białym i czerwonym.

Niestety, w treści niektórych tablic występują błędy (merytoryczne, interpunkcyjne i ortograficzne) oraz niezręczności redakcyjne. Najważniejszymi powodami był pośpiech, w jakim je wykonywano, oraz niedostateczna weryfikacja przez autorów tablic faktów historycznych (m.in. trudności w dotarciu po wojnie do bezpośrednich świadków opisywanych wydarzeń).

Początkowo tablic Tchorka mogło być około 370, jednak podczas wyburzeń wielu domów w latach 50. i 60. XX wieku niektóre z nich zniknęły bezpowrotnie. Dzisiaj jest ich około 200.

Spis tablicEdytuj

UWAGA! To może nie być pełny spis tego typu tablic pamiątkowych w Warszawie. Dane będą uzupełniane – także TY możesz to zrobić.

BielanyEdytuj

Pułkowa (nr 30, tablica)

ul. Pułkowa 30

  • ul. Gdańska 12 – umieszczona na fasadzie budynku tablica upamiętnia miejsce, gdzie 14 września 1944 roku hitlerowcy rozstrzelali 10 osób cywilnych,
  • ul. Podczaszyńskiego 5 – umieszczona na fasadzie kamienicy tablica upamiętnia miejsce, gdzie 27 maja 1944 roku i w dni następne hitlerowcy rozstrzelali 9 Polaków,
  • ul. Pułkowa 30 – umieszczona na fasadzie domu tablica upamiętnia miejsce, gdzie 22 września 1939 roku żołnierze Wehrmachtu rozstrzelali sześciu bezbronnych mieszkańców.

MokotówEdytuj

Tablica Tchorka Dworkowa 3

ul. Dworkowa 3

Tablica Tchorka Kielecka 29A

ul. Kielecka 29A

Tablica Tchorka Al. Niepodległości 132

al. Niepodległości 132/136

Puławska (nr 71, tablica, powstanie)

ul. Puławska 71

Puławska (tablica Tchorka)

Puławska / al. Wilanowska

Tablica Tchorka Rakowiecka 15

ul. Rakowiecka 15/17

Tablica Tchorka Rakowiecka 61

ul. Rakowiecka 61 (od strony ulicy św. A.Boboli)

OchotaEdytuj

Tablica Tchorka Grójecka 22-24

ul. Grójecka 22/24

Tarczyńska, Daleka (tablica)

Tarczyńska / Daleka

Wawelska (nr 15, tablica)

Wawelska 15

Praga PołudnieEdytuj

Praga PółnocEdytuj

Tablica Tchorka Cyryla i Metodego

ul. św. Cyryla i Metodego 4

RembertówEdytuj

  • ul. Cyrulików, róg Markietanki – umieszczona przy ulicy upamiętnia miejsce, gdzie w 1943 roku hitlerowcy dokonali mordu na 200 Żydach. Nie jest to standardowy tablica projektu Tchorka, ale wyglądem nawiązuje do niego.

ŚródmieścieEdytuj

Tablica Tchorka Bonifraterska 12

ul. Bonifraterska 12

Tablica Tchorka Dluga 7

ul. Długa 7

Dobra przy Nowym Zjeździe (kamień)

Dobra / Nowy Zjazd

Kaplica Tchorka Kozia

ul. Kozia 3/5

Tablica Tchorka Marszałkowska 136

ul. Marszałkowska 136

Niecała (nr 8, kamień)

ul. Niecała 8

Tablica Tchorka w Parku marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego

Park im. Rydza-Śmigłego

Hala Mirowska (tablica)

Plac Mirowski 1

Tablica Tchorka Rycerska

ul. Rycerska

Bank Landaua (tablica)

ul. Senatorska 38

Tablica Tchorka Solec 63

ul. Solec 63

Tablica Tchorka al. Solidarności 66

al. Solidarności 66

Tablica Tchorka Plac Teatralny

pl.Teatralny 3

Tablica Tchorka Wąski Dunaj róg Rycerskiej

ul. Wąski Dunaj 7 (tablica umieszczona od strony ul. Rycerskiej)

Tablica Tchorka Plac Zamkowy

pl. Zamkowy 15/19

TargówekEdytuj

Odrowąża (kamień)

Odrowąża

UrsynówEdytuj

Las kabacki

Moczydłowska

  • Las Kabacki, w pobliżu ul. Moczydłowskiej – umieszczona w tym miejscu tablica upamiętnia miejsce, gdzie w czasie okupacji hitlerowcy rozstrzelali 50 gwardzistów oraz 100 powstańców i osób cywilnych.
  • Las Kabacki, w pobliżu ul. Rybałtów – umieszczona w tym miejscu tablica upamiętnia miejsce, gdzie w latach 1939-1944 hitlerowcy rozstrzelali kilkuset Polaków.

WawerEdytuj

  • ul. Kajki, przy VIII Poprzecznej – umieszczona przy ulicy tablica upamiętnia miejsce, gdzie w lipcu 1942 roku hitlerowcy rozstrzelali 45 Żydów. Nie jest to standardowy pomnik projektu Tchorka, lecz nawiązuje do niego wyglądem.
  • ul. Kajki, przy VIII Poprzecznej – umieszczona przy ulicy tablica upamiętnia miejsce, gdzie w kwietniu 1942 roku hitlerowcy rozstrzelali 12 więźniów Pawiaka.

WesołaEdytuj

  • ul. Okuniewska – umieszczona w pobliżu wiaduktu kolejowego tablica upamiętnia miejsce, gdzie w sierpniu 1942 roku hitlerowcy dokonali mordu na 300 Żydach. Nie jest to standardowy pomnik projektu Tchorka, lecz nawiązuje do niego wyglądem.

WilanówEdytuj

  • ul. Biedronki, na tyłach posesji nr 58 – upamiętnia miejsce, gdzie w 1943 roku hitlerowcy uśmiercili głodem około 400 jeńców radzieckich oraz wielu Żydów i Polaków.
  • ul. Kostki-Potockiego, róg Biedronki – upamiętnia miejsce, skąd w styczniu 1945 roku 14 pp Ludowego Wojska Polskiego dokonał natarcia na wojska hitlerowskie i uniemożliwił im wysadzenie w powietrze Belwederu.
  • ul. Przyczółkowa, róg Klimczaka – umieszczona przy ulicy tablica upamiętnia miejsce, gdzie w maju 1944 roku hitlerowcy rozstrzelali 62 Żydów.
  • ul. Wiechy 10 – upamiętnia miejsce, gdzie 12 maja 1943 roku w walce z żandarmerią hitlerowską poległo czterech członków konspiracji zbrojnej.

WłochyEdytuj

  • al. Krakowska 172 – umieszczona na murze tablica upamiętnia miejsce, gdzie 9 grudnia 1943 roku hitlerowcy rozstrzelali 10 Polaków.

WolaEdytuj

Tablica Tchorka Chłodna

ul. Chłodna 35/37

Park Szymańskiego (kamień, Wolska)

Elekcyjna / Wolska

Górczewska, Staszica (kamień)

Górczewska / Staszica

Tablica Tchorka na frontonie kościoła Św. Klemensa Hofbauera

ul. Karolkowa 49

Aleja Solidarności, Karolkowa (kamień)

Karolkowa / al. Solidarności

Okopowa, Wolska (kamien)

Okopowa / Wolska

Tablica Tchorka Siedmiogrodzka

ul. Siedmiogrodzka 5

Tablica Tchorka Towarowa

ul. Towarowa 2

Wolska (nr 41, tablica)

Wolska 41

Wolska, Plocka (kamien)

Wolska / Płocka

ŻoliborzEdytuj

Gdanska-tablica

ul. Gdańska 4a

Zobacz równieżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • St. Ciepłowski, Napisy pamiątkowe w Warszawie XVII – XX w., Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1987.