FANDOM


Powsin Kosciol 1

Kościół św. Elżbiety Turyńskiej w Powsinie

Przyczolkowa 5

Ulica Przyczółkowa w Powsinie

Wigand z Powsina Herbu Ciołek

Pomnik Wiganda na terenie kościoła św. Elżbiety Turyńskiej

Powsin – osiedle i obszar MSI znajdujący się w południowej części dzielnicy Wilanów. Osiedle, wywodzące się z dawnej wsi parafialnej, skupia się w rejonie ul. Przyczółkowej, a obszar MSI obejmuje także osiedla Lisy, Latoszki i Kępa Latoszkowa, aż do Wilanówki na wschodzie. Co ciekawe, według Miejskiego Systemu Informacji Park Kultury w Powsinie nie znajduje się w Powsinie, ale w ogóle w sąsiedniej dzielnicy, na Ursynowie.

Wieś Powsino powstała najprawdopodobniej około XII-XIII wieku jako własność Boguszy Miecława z rodu Doliwów, a pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1259 roku, kiedy to papież Aleksander IV zatwierdził przeniesienie własności posiadłości w Powsinie na biskupa kujawskiego. Od 1283 roku wieś należała do rodu Ciołków. Dnia 28 czerwca 1410 roku przy powstałym 12 lat wcześniej z inicjatywy Wiganda herbu Ciołek drewnianym kościele erygowano parafię św. Elżbiety Turyńskiej. Wieś znalazła się pod koniec XVII wieku w tzw. dobrach wilanowskich, dlatego też na terenie wsi król Jan III Sobieski osiedlił Turków i Tatarów. Po upadku powstania styczniowego dobra powsińskie uwłaszczono i włączono do gminy Wilanów.

W 1896 regularne kursy do Powsina rozpoczęły pociągi wilanowskiej kolei dojazdowej[1]. 10 lipca 1933 roku w pobliżu Powsina doszło do wypadku na trasie kolejki wilanowskiej. Niespodziewanie pod jadący pociąg wbiegł dziesięciolatek, przez co maszynista rozpoczął hamowanie. Niestety brak hamulców w wagonach ciągnionych przed lokomotywę spowodował, że pociąg wykoleił się. Parowóz, trzy wagony osobowe i jeden towarowy przewróciły się na bok. Brak jest informacji na temat ofiar i rannych[2]. Kolej wilanowska w 1936 roku stała się częścią kolei grójeckiej, kursy odbywały się jednak w niezmienionym wymiarze.

W 1938 roku na 50-hektarowym terenie w pobliżu Powsina powstaje pole golfowe, w którego miejscu w 1956 roku otwarto Park Kultury. W 1951 roku Powsin został włączony w granice Warszawy, a w 1957 roku do Powsina dotarły pierwsze miejskie autobusy linii 139, powoli odbierając pasażerów kolei dojazdowej. Spore zmiany przyniosły lata 70. XX wieku – w 1971 roku zlikwidowano ostatecznie kolejkę dojazdową i ostatnią stację, która znajdowała się między ulicami Rosochatą i Gronową[3], a w 1974 roku otwarto działalność rozpoczął Ogród Botaniczny PAN mieszczący się przy ul. Prawdziwka. Miejsce torów zajęły nowe jezdnie poszerzonej ul. Przyczółkowej, która jednak ominęła sam Powsin wybudowaną w 1979 roku obwodnicą, nazwaną imieniem Łukasza Drewny. W 1990 roku Ogród Botaniczny PAN stał się dostępny dla wszystkich odwiedzających, w latach 90. XX wieku powstało także osiedle Patio.

Osiedle Powsin do dzisiaj zachowało wiele ze swojego dawnego charakteru, przede wszystkich dobrze zachowany jest układ ulic. Centralnym miejscem jest barokowy kościół św. Elżbiety Turyńskiej, a inne ważne miejsca to cmentarz w Powsinie, cmentarz Powstańców Warszawy w Powsinie oraz Staw Powsiński.

PrzypisyEdytuj

  1. Kolej wilanowska, trasbus.com, dostęp: 02.04.2010
  2. Straszne katastrofy kolejek dojazdowych, zw.com.pl, 26.03.2009
  3. Plan Warszawy z 1970 roku, trasbus.com

Linki zewnętrzneEdytuj


Obszary Wilanowa wg Miejskiego Systemu Informacji

Błonia WilanowskieKępa ZawadowskaPowsinPowsinekWilanów KrólewskiWilanów NiskiWilanów WysokiZawady