FANDOM


Prosta (Pomnik Ucieczki z Getta)

Pomnik Ucieczki z Getta

Prawa tablica Pomnik Ucieczki z Getta

Tablice przy Pomniku Ucieczki z Getta

Tablice przy Pomniku Ucieczki z Getta

Tablice przy Pomniku Ucieczki z Getta

DSC09302

Widok wnętrza kanału

Pomnik Ucieczki z Getta (lub Pomnik tych, którzy uciekli z getta) – pomnik znajdujący się na Woli, przy ulicy Prostej, przed biurowcem Prosta Center (nr 51).

Pomnik upamiętnia wydarzenie z 10 maja 1943 roku, kiedy to poprzez umieszczony w ulicy właz kanałowy wyszła grupa kilkudziesięciu powstańców, którzy uciekli z ogarniętego powstaniem getta warszawskiego. Przez kanały poprowadził ich 19-letni wówczas Kazik Ratajzer, który kilka dni wcześniej przedostał się kanałami na aryjską stronę i skontaktował z oddelegowanym do kontaktów z Armią Krajową Icchakiem Cukiermanem. Następnie powrócił do getta, skąd w nocy z 9 na 10 maja przeprowadził około czterdziestoosobową grupę, w której znalazł się m.in. Marek Edelman, Roman Bornstein, Cywia Lubetkin, Tosia Altman, Chaim Frymer, Chana Fryszdorf-Kryształ oraz Abrasza Blum. Dziewięć osób nie dotarło do wyjścia.

Inicjatywa ustawienia pomnika w miejscu, gdzie znajdował się właz pojawiła się przed 65. rocznicą wybuchu powstania w getcie warszawskim. Wówczas to Konrad Kucza-Kuczyński oraz Jan Kucza-Kuczyński przygotowali projekt sześciometrowej stalowej rury, do której można by wejść i poczuć się jak we wnętrzu kanału. Projekt spotkał się jednak z negatywną opinią urzędników ze względu na podatność na dewastację i profanację. Projekt przekazano do dalszych negocjacji.

W 2009 roku urzędnicy doszli z projektantami do porozumienia. Zamiast sześciometrowej rury powstała jedynie tuba o wysokości 1,8 metra, do której można jedynie zajrzeć przez specjalnie ścięty wierzchołek, przykryty szkłem. Wnętrze imituje zejście do kanału wraz ze stopniami, od dołu udekorowane wykonaną z prętów gwiazdą Dawida. W zamian tubę udekorowano odciskami dłoni, wzorowanymi na projektach pomnika obozu KL Warschau. Brązowy odlew tuby wykonał Maksymilian Biskupski. Obok znalazły się tablice w trzech językach informujące o wydarzeniu oraz wymieniające nazwiska osób, które wówczas uciekły. Umieszczona w trotuarze kolorowa kostka kieruje wzrok w stronę konkretnego włazu, którym powstańcy wydostali się na powierzchnię.

Prace na budowa pomnika rozpoczęto w marcu 2010, a odsłonięto go 13 maja 2010 roku. Wkrótce wykonano na nim kilka poprawek technicznych, ponieważ szklana powierzchnia zasłaniająca wejście do kanału była permanentnie zaparowana. Sytuacja nie powinna się już powtarzać.

Linki zewnętrzneEdytuj

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

W sieci Wikii

Losuj Wikię