FANDOM


Disambig
Ten artykuł dotyczy pomnika na Powiślu. Zobacz też: Pomnik Syrenki na Starym Mieście.
Pomnik Syrenki

Pomnik Syrenki (2015)

Syrenka Powisle

Pomnik Syrenki (2011)

Syrenka Powisle front

Widok od strony Mostu Świętokrzyskiego

Nazwisko Nitschowej wyryte na Pomniku Syrenki na Powiślu

Nazwisko rzeźbiarki na pomniku

Tablica Virtuti Militari

Tablica przed pomnikiem

Pomnik Syrenki na Powiślu znajduje się nad Wisłą zaraz obok Mostu Świętokrzyskiego. Autorką rzeźby jest Ludwika Nitschowa. Jest to ostatni pomnik w Warszawie wzniesiony przed II wojną światową. Wykonany z brązu pomnik mierzy wraz z cokołem 4,5 metra. Syrena stoi na postumencie z piaskowca otoczonym fontannami. Jest ustawiona równolegle do nurtu rzeki. Jej prawa ręka z mieczem jest uniesiona, zaś lewa trzyma przy piersi wypukłą tarczę. Na tarczy widnieje orzeł w koronie i napis "Warszawa".

HistoriaEdytuj

Inicjatywa postawienia pomnika Syrence Warszawskiej wyszła w 1936 roku od prezydenta Stefana Starzyńskiego. Konkurs wygrała Ludwika Nitschowa. Wstępny projekt zakładał wykonanie 20-metrowej rzeźby z zielonego szkła ustawionej na filarze wbitym w środku nurtu Wisły. Reflektory wewnątrz pomnika miały rozświetlać go nocą, ponadto mógłby on wskazywać poziom wody w rzece. Ze względów finansowych zdecydowano się na tańszy projekt – rzeźbę otoczoną rybami i mewami, która miała być ustawiona na postumencie w niewielkim basenie-fontannie. Ludwika Nitschowa pracowała w przydzielonej przez Stefana Starzyńskiego hali nieczynnej kotłowni znajdującej się na terenie Stacji Filtrów. Twarzy Syrence użyczyła 23-letnia poetka i studentka etnografii Uniwersytetu Warszawskiego Krystyna Krahelska.

Gotowy projekt został zaprezentowany w 1937 roku na I Ogólnopolskim Salonie Rzeźby, gdzie nie zyskał dobrej opinii. Mimo to warszawiacy przyjęli go ciepło. Pomnik wykonano w odlewni braci Łopieńskich w 1938 roku. Składał się z dziewięciu części które później połączono. Odsłonięcia dokonał 29 czerwca 1939 sam Stefan Starzyński. Uroczystość była skromna, ze względu na odbywające się ówcześnie rozmowy polsko-niemieckie.

Syrenka jest jednym z nielicznych pomników warszawskich, który czasy II wojny światowej przetrwał praktycznie bez szwanku. W 1949 roku, bez zdejmowania rzeźby z cokołu, wypełniono tylko 35 drobnych przestrzelin i oczyszczono jej powierzchnię. W 1966 roku wyremontowano cokół oraz zamontowano fontannę, która wiecznie się psuła. W latach osiemdziesiątych odbył się kompleksowy remont. Syrenkę oczyszczono z brudu i korozji, zabezpieczono również piaskowiec z którego wykonany został cokół. Rozmontowano fontannę, gdyż dostarczana przez rury ilość wody nie wystarczała nawet do wypełnienia zbiornika, w którym stał postument.

W 2005 roku miał miejsce generalny remont pomnika. Projekt nieodpłatnie przygotowała firma Danprojekt. Odrestaurowano cokół, oczyszczono rzeźbę i uruchomiono sterowaną komputerowo fontannę. Uporządkowano również otoczenie. Powstał niewielki placyk z ławeczkami i stylowymi latarniami. Dookoła placu posadzono róże. Wycięte zostały krzaki i drzewa dzięki czemu tłem Syrenki jest Wisła i Most Świętokrzyski. Cały remont kosztował 600 tysięcy złotych.

Przy placyku obok Syrenki 8 listopada 2006 roku odsłonięto tablicę upamiętniającą nadanie Warszawie srebrnego Krzyża Virtuti Militari. Generał Władysław Sikorski uhonorował miasto za obronę w czasie kampanii wrześniowej. Na czas budowy stacji metra C-13 Powiśle tablica została przeniesiona w al. ks. Stanka w parku im. Rydza-Śmigłego.

CiekawostkiEdytuj

Ekspozycja Krystyna Krahelska Muzeum Powstania Warszawskiego

Kopia pomnika w Muzeum Powstania Warszawskiego

Linki zewnętrzneEdytuj

Zobacz teżEdytuj

GaleriaEdytuj