FANDOM


Disambig
Ten artykuł dotyczy placu. Zobacz też: Zespół przystankowy Plac Zbawiciela oraz film Plac Zbawiciela.
Plac Zbawiciela
Śródmieście Południowe
Śródmieście
Plac Zbawiciela (tęcza)
pl. Zbawiciela (2014)
Okres powstania: 1773 rok
Zakres numerów: 1-8
Pobliski zespół przystankowy: Plac Zbawiciela
Zdjęcie satelitarne w Google Maps

52° 13.178' N 21° 1.066' E

Plac Zbawiciela – gwiaździsty plac położony w Śródmieściu, u zbiegu Marszałkowskiej, Mokotowskiej, Nowowiejskiej oraz alei Wyzwolenia. Nazwę, nadaną oficjalnie w 1922 roku, wzięto od pobliskiego kościoła Najświętszego Zbawiciela.

Skanuj0026

Plac Zbawiciela w 1915 roku, widok na ulicę Marszałkowską

Plac Zbawiciela

Plac Zbawiciela przed 1939 rokiem

Północno - wschodnia pierzeja Placu Zbawiciela

Północno-wschodnia pierzeja placu, widok na ulicę Mokotowską

Plac został wytyczony w latach 60. i 70. XVIII wieku w ramach założenia Osi Stanisławowskiej, nie powstały jednak w związku z tym żadne obiekty, otoczenie placu, zwanego początkowo "rondem" lub "rotundą", było całkowicie puste. Dopiero w połowie XIX wieku pojawiło się kilka karczm, w tym jedna zwana Czerwoną Karczmą. Wkrótce doprowadzono tutaj także linię tramwaju konnego.

Zabudowa placu rozpoczęła się na przełomie XIX i XX wieku, wtedy też podjęto decyzję o wybudowaniu w tym miejscu świątyni parafialnej dla Śródmieścia Południowego. W 1910 roku przy placu stanęła ogromna kamienica (adres: Mokotowska 12), jedna z najwyższych wówczas w Warszawie – uzyskała 38 metrów wysokości, wyżej nie dochodziło wtedy ciśnienie wody, dlatego była to górna granica wysokości kamienicy. Obok kościoła planowano w okresie międzywojennym ustawienie pomnika Chrystusa Króla, jednak go nigdy nie zrealizowano.

Pierwsze zniszczenia zabudowy pojawiły się już w 1939 roku (zniszczona została m.in. sygnaturka kościoła Najświętszego Zbawiciela), a potem plac znalazł się w granicach dzielnicy niemieckiej. Mimo to toczyły się tu walki w czasie powstania warszawskiego, szczególnie silne we wrześniu. Zaraz po wojnie najbardziej zniszczone budynki rozebrano, bo musiały ustąpić miejsca budowanemu osiedlu Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa – w jego ramach zaplanowano biegnącą dookoła placu socrealistyczną kolumnadę, którą zrealizowano częściowo. Na przeszkodzie stanęła zachowane budynki przy Mokotowskiej nr 12 oraz Marszałkowskiej nr 28/30 i nr 41. Zachowano jednak w niezmienionym kształcie kościół Najświętszego Zbawiciela.

W 1968 roku plac przebudowano, zlikwidowano pętlę tramwajową i wybudowano zwykłą krzyżówkę torowisk rozchodzącą się w trzech kierunkach. W 2006 roku powstał film Plac Zbawiciela w reżyserii Joanny Kos-Krauze i Krzysztofa Krauze, którego akcja toczy się w jednym z mieszkań przy placu. Współcześnie plac staje się popularnym miejscem spotkań, w okolicy którego znajduje się wiele różnorodnych lokali gastronomicznych i rozrywkowych.

Dnia 12 kwietnia 2011 roku, podczas prac remontowych związanych w wymianą torowiska na Nowowiejskiej na placu (w miejscu północno-zachodniej łącznicy torowej) odnaleziono pozostałości niemieckiego bunkra „tobruka” z okresu II wojny światowej. Wiadomo, że bunkier znajdował się na placu w 1945 roku, potem jednak jego los był nieznany – okazało się, że znalazł się pod ziemią. Roboty torowe częściowo wstrzymano, początkowo planowano, że bunkier zostanie usunięty oraz przekazany do Cytadeli, do Muzeum Wojska Polskiego.[1] Ostatecznie jednak po konsultacjach i analizach zapadła decyzja, że bunkier zostanie zasypany, a nowe torowisko usytuowano bezpośrednio na nim[2]. W czerwcu 2012 roku na placu stanęła instalacja "Tęcza", która stała się przedmiotem gorącej dyskusji oraz obiektem wielokrotnych wandalizmów. Została zdemontowana w nocy z 26 na 27 sierpnia 2015 roku[3]

Przy placu znajduje się Kościół Najświętszego Zbawiciela (nr 1), a także kamienica Jasieńczyka-Jabłońskiego (Mokotowska 12) oraz kamienica Domańskich (Marszałkowska 41). Przy placu znajduje się również wiele barów, restauracji i innych lokali kulturalnych.

GaleriaEdytuj

Przypisy Edytuj

  1. Poniemiecki bunkier schowany pod torami, tvnwarszawa.pl, 13.04.2011
  2. Nagła zmiana decyzji. Zasypią bunkier na pl. Zbawiciela, tvnwarszawa.pl, 20.05.2011
  3. Warszawa już bez "Tęczy" na Placu Zbawiciela. Gdzie teraz stanie?, polskieradio.pl, 27 sierpnia 2015

Linki zewnętrzneEdytuj

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

W sieci Wikii

Losuj Wikię