FANDOM


Disambig
Ten artykuł dotyczy osiedla i obszaru MSI. Zobacz też: zespół przystankowy Pelcowizna.
Pelcowizna MSI

Pelcowizna, obszar MSI

Pelcowizna – obszar MSI w północno-wschodniej części Warszawy należący do Pragi Północ. Pelcowizna często jest mylnie uważana za zachodnią część dzielnicy Targówek, a także za część Żerania.

PodziałEdytuj

W obrębie obszaru Pelcowizna znajdują się osiedla:

Historia osiedla PelcowiznaEdytuj

Dawna kolonia i folwark założone około 1806 przez Pelca, właściciela folwarku Golędzinów. Około roku 1820 wytyczono tamtędy szosę modlińską (dziś ul. Modlińska). W 1830 w Pelcowiźnie było 13 domów, w tym kilka należących do rodzin osadników holenderskich, mieszkających tam od początku XIX wieku i należących do zboru w Kazuniu Niemieckim.

Osada przyłączona do Warszawy w 1916. W 1924 uzyskała połączenie tramwajowe z resztą miasta.

Na mapie z roku 1919 na obszarze Pelcowizny znajdują się równoległe ulice, poprzecznie odchodzące od Szosy Kowieńskiej; kolejno od północy: Kościuszki, Ogrodowa, Jasna, Aleksandryjska, Moniuszki, Widok oraz odchodzące od ul. Warszawskie Przedmieście: Szkolna, Kolejowa, Górna, Wąska i Golędzinowska. Na planie z roku 1924 niemal wszystkie te ulice są przemianowane i noszą od północne kolejno nazwy: Toruńska, Pomorska, Bojanowska, Warmińska, Dobrzyńska, Kartuska oraz Malborska, Chełmińska, Królewiecka i Wyszogrodzka, prowadząca na południowy wschód ul. Warszawskie Przedmieście zostaje przemianowana na ul. Jabłonowską, ponadto na północy Pelcowizny pojawia się Helska. Na mapie z 1932 roku równolegle do torów pojawia się ulica Różopolska, a od 1935 przechodząca przez wszystkie ulice Pelcowizny ulica Landwarowska.

Pelcowizna zamieszkana była w dużej części przez pracowników kolei oraz obsługujących pobliską stację kolejową Warszawa Praga. Po wojnie na terenie Pelcowizny wzniesiono fabrykę samochodów osobowych, znaną jako FSO na Żeraniu, otwartą w 1951. W roku 1959 FSO zajęło już część terenów Pelcowizny, z ulic, przy których znajdowały się zabudowania mieszkalne pozostały jedynie wschodnie części ulic Helskiej, Pomorskiej (w roku 1960 przemianowaną na ul. Czahary), Bojanowskiej, Warmińskiej, Dobrzyńskiej i Kartuskiej, którym połączenie z resztą miasta pozostawiono jedynie przez ul. Różopolską prowadząca do ul. Toruńskiej. W roku 1961 zbudowano połączenie ulicy Helskiej i Czahary z ulicą Toruńską, które zostało zlikwidowane w roku 1968. W roku 1979 wszystkie ulice i domy przy nich zostały zlikwidowane i wyburzone, ich tereny zajęła FSO, a jedyną dawniej istniejącą częścią Pelcowizny stała się ulica Toruńska, która awansowała do rangi Trasy Toruńskiej, resztę zajęły fabryki i biura FSO.

Na Pelcowiźnie znajdował się w latach 1900-1956 przystanek kolejki wąskotorowej Jabłonna-Karczew Pelcowizna z mijanką. W historycznych granicach osiedla znajdował się fort XIVA Pelcowizna Twierdzy Warszawa. Do dnia dzisiejszego przetrwał wybudowany na Pelcowiźnie Kościół św. Jadwigi, aktualnie należący do Żerania.

Linki zewnętrzneEdytuj


Obszary Pragi Północ wg Miejskiego Systemu Informacji

Nowa PragaPelcowiznaStara PragaSzmulowizna