Park Skaryszewski im. Ignacego Jana Paderewskiego
Z Wszystko o Warszawie
nr w rejestrze |
Park Skaryszewski im. Ignacego Jana Paderewskiego położony jest na Pradze Południe w rejonie Kamionek. Założony został na dzikich terenach starorzeczy Wisły w latach 1906-1922 przez Franciszka Szaniora. Jego powierzchnia to 58 ha, natomiast sieć sztucznych jeziorek i kanałów zajmuje 11,3 ha. W parku znajduje się ok. 20 tysięcy drzew i krzewów.
Park powstał na obszarze dawnej osady Skaryszew, obecnie podlega pod rejon Kamionek. Ograniczony jest aleją Zieleniecka, al. Waszyngtona, ulicą Międzynarodową oraz od północy Jeziorem Kamionkowskim.
6 listopada 2009 roku Park Skaryszewski wybrano najpiękniejszym parkiem w Polsce w 2009 roku w konkursie organizowanym przez firmę Briggs & Stratton.[1]
Spis treści |
[edytuj] Historia
Na obszarze zajmowanym przez park dawniej znajdowała się osada Skaryszew istniejąca tu do XIX wieku, ale zrównana z ziemią po rzezi Pragi oraz pod budowę fortyfikacji napoleońskich. W czasie przed samym powstaniem parku w tym miejscu rozciągało się pastwisko miejskie, które w późniejszym czasie zdecydowano się przekształcić na tereny wystawowe. Prawdopodobnie częścią tych terenów miał być sam park. Innym powodem utworzenia obszaru zielonego w tym miejscu miało być stworzenie miejsc pracy dla warszawiaków, gdyż po rewolucji w 1905 r. panowało masowe bezrobocie.
[edytuj] Budowa parku
Autorem projektu parku był ówczesny dyrektor ogrodów miejskich Franciszek Szanior. Osuszono bagnisty teren pastwiska, wykopane zostały dwa sztuczne stawy "Staw Kajakowy" i "Staw Łabędzi", a pozyskana w ten sposób ziemia posłużyła do usypania wzniesień. Na Jeziorze Kamionkowskim wybudowano śluzę, aby powstrzymać napływające wody Wisły. We wschodniej części parku na usypanej górce powstał sztuczny wodospad.
W 1907 roku zaczęto teren obsadzać drzewami i krzewami. Rosną tam różne gatunki wiązów, lip, dębów, kolekcje wierzb i ogromne okazy topoli. Z ciekawszych okazów można znaleźć miłorząb dwuklapowy, korkowiec amurski czy kłęk kanadyjski.
W parku poprowadzono się dwie charakterystyczne aleje:
- główna - prowadząca od wejścia przy al. Waszyngtona do Jeziora Kamionkowskiego,
- obwodowa - w kształcie "nerki," otaczająca cały teren.
Poza nimi istnieje wiele mniejszych alejek poprowadzonych pomiędzy drzewami, przez dzikie zakątki i nastrojowe mostki nad kanałkami. W 1928 dzięki projektom Leona Danielewicza założono rozarium oraz nieistniejący już ogród daliowy.
[edytuj] Życie parku
Park Skaryszewski przyciągał warszawiaków nie tylko swoim urokiem, ale również dzięki infrastrukturze sportowej. Na jego terenie utworzono pierwsze w Warszawie boisko sportowe z bieżnią, a ponadto korty tenisowe, przystań dla łódek oraz kąpielisko z trampoliną, muszlę koncertową i plac zabaw dla dzieci. Przy bramie wejściowej firma Wedel ustawiła pierwsze w Warszawie automaty ze słodyczami. Przy alei głównej odbywały się "konkursy na piękno" nowych marek samochodów, pokazy mody oraz konkursy taneczne.
Park okazał się idealnym miejscem do ekspozycji wielu pomników i rzeźb. Pierwszą była "Tancerka" Stanisława Jackowskiego ustawiona w rozarium w 1927 roku. W tamtych latach stanęły tam jeszcze "Rytm" (1929), "Kąpiąca się" (1929), Pomnik Edwarda M. House'a (1932) oraz nagrodzona w Paryżu Kapliczka projektu Janusza Alchimowicza. W okresie międzywojennym patronem parku został Ignacy Jan Paderewski. Prezydentowi planowano również postawić pomnik przy samym wejściu, co ze względu na wybuch wojny nie doszło do skutku.
[edytuj] Lata powojenne
Podczas działań wojennych zniszczono wiele drzew, część infrastruktury (mostki, boiska). II wojny światowej nie przetrwała Rzeźba Fauna z Delfinem, wykonana przez Jana Biernackiego.
W pierwszych latach PRL-u park pełnił funkcję rozrywkową. Rozgrywano tu mecze piłki nożnej, a zimą na Jeziorze Kamionkowskim urządzono mistrzostwa Warszawy w jeździe szybkiej na lodzie. Zniszczone drzewa we wschodniej części parku zastąpiono świerkami i choinami. Władze powróciły do pierwotnej nazwy Park Skaryszewski. W 1946 przy wejściu głównym ustawiono drugi powojenny pomnik - Pomnik Żołnierzy Radzieckich, przesunięty później w głąb parku. W latach 50-tych ze względów politycznych zniknął Pomnik Edwarda M. House'a, a w późniejszych latach alejkę "obwodową" zalano asfaltem. W roku 1981 zostało przywrócone imię Ignacego Jana Paderewskiego. W 1988 roku odsłonięto w rozarium płytę pamięci Lotników Brytyjskich oraz przy wejściu do parku popiersie Jana Paderewskiego.
Po upadku PRL-u odtworzono Pomnik Edwarda M. House'a oraz w 2001 roku postawiono Płytę pamięci Polaków poległych w atakach na WTC. Wiele rzeźb doczekało się renowacji. Pojawiła się koncepcja rewaloryzacji parku, którą zaprezentowano w grudniu 2009 roku[2]. Zakłada ona m.in. przywrócenie ogrodzenia i żwirowej nawierzchni alejek, ustawienie stylowych latarni, odtworzenie ogrodu daliowego czy iluminowanie parkowych rzeźb. Rozważa się również przesunięcie Pomnika Żołnierzy Radzieckich pod Jezioro Kamionkowskie w celu odsłonięcia głównej osi parku.
Park znowu gości imprezy okolicznościowe. Od kilku lat w Parku na wyspie OWS Waszyngtona od strony bulwaru Stanisława Augusta w rocznicę bitwy pod Olszynką Grochowską odbywa się jej rekonstrukcja. Bierze w niej udział kilkaset osób z Polski oraz kilku państw europejskich (przede wszystkim z Białorusi, Rosji i Litwy). Dookoła głównej pętli corocznie w zimie rozgrywane są dwie imprezy biegowe: Bieg Wedla oraz Praska Dycha. W czerwcu 2008 roku w parku odbyły się Czwarte Warszawskie Spotkania Ceramiczne.
[edytuj] Parkowe obiekty
Na terenie parku znajdują się:
- Popiersie Ignacego Jana Paderewskiego,
- Rzeźba "Tancerka" Stanisława Jackowskiego,
- Rzeźba "Rytm" Henryka Kuny,
- Rzeźba "Kąpiąca się" Olgi Niewskiej,
- Cokół rzeźby "Faun na Delfinie",
- Pomnik amerykańskiego polityka E. M. House'a,
- Pomnik Żołnierzy Radzieckich,
- Płyta pamięci Poległych Lotników Brytyjskich 1944,
- Płyta pamięci Saperów Polskich Armii Krajowej,
- Płyta pamięci poległych w II wojnie światowej Sportowców-Akademików,
- Płyta pamięci Polaków poległych 11.09.2001 w World Trade Center w Nowym Jorku
- Kapliczka projektu Janusza Alchimowicza,
- Stacja pomp MPWiK
- Kawiarnia Misianka
- Muszla koncertowa
- Klub sportowy Drukarz Warszawa
- Korty tenisowe AZS
[edytuj] Ciekawostki
- W 1927 r. park zalała woda z Jeziora Kamionkowskiego. Po tym wydarzeniu zbudowano stację pomp, regulującą poziom wody w okolicznych zbiornikach.
- W 1928 roku park nawiedziła plaga zajęcy. Zarządzono polowania, w których mogli brać udział zwykli warszawiacy.
- Wiele osób wątpiło w istnienie rzeźby Faun na Delfinie ze względu na brak dokumentacji fotograficznej obiektu, jednak w sierpniu 2008 roku Muzeum Powstania Warszawskiego otrzymało zestaw 99 slajdów z okresu międzywojennego, w tym jeden przedstawiający zapomnianą rzeźbę.
[edytuj] Linki zewnętrzne
[edytuj] Przypisy
- ↑ Park Skaryszewski im. Ignacego Jana Paderewskiego, najpiekniejszypolskipark.pl, 06.11.2009
- ↑ Jest projekt Parku Skaryszewskiego. Płot jednak będzie, gazeta.pl, 09.12.2009
[edytuj] Galeria
Ptaki na Jeziorku Kamionkowskim |
|||
