Pałac Krasińskich
Z Wszystko o Warszawie
 nr w rejestrze |
.JPG)
Pałac Krasińskich (znany także jako Pałac Rzeczypospolitej) to barokowy pałac powstały w latach 1677-1683, a wykańczany do 1695, dla płockiego wojewody Jana Krasińskiego według projektu Tylmana z Gameren, uważany za jedną z najwybitniejszych realizacji architektury nowożytnej w Polsce. Dziś w pałacu na placu Krasińskich 5 znajduje się w nim siedziba działu rękopisów i starodruków Biblioteki Narodowej. Na jego tyłach mieści się Ogród Krasińskich.
[edytuj] Historia
Pałac powstał pod koniec XVII wieku, a jego fundatorem był hrabia, referendarz koronny i późniejszy (od 1688) wojewoda płocki Jan Dobrogost Krasiński, jednocześnie powstał leżący na zachód od pałacu ogród. Właściciel zgromadził w swojej siedzibie pokaźną kolekcję obrazów między innymi Dürera, Coregia, Rembrandta i Rubensa. W 1765 roku pałac odkupiła Komisja Skarbowa, stał on się wówczas siedzibą wielu krajowych urzędów, a później także Sądu Najwyższego. Adaptacji do nowych potrzeb dokonał Jakub Fontana. W 1783 roku duże fragmenty wnętrza strawił pożar, przebudowano więc je według projektów Dominika Merliniego. W latach 1827-1828 odbywały się tu posiedzenia sądu sejmowego Królestwa Polskiego.
W okresie międzywojennym mieścił się w nim Sąd Najwyższy. Podczas niemieckiej okupacji pałac nosił imię rzeźbiarza Andreasa Schlütera. Budynek został doszczętnie zniszczony podczas powstania warszawskiego, po wojnie (1961) został odbudowany według obrazów Canaletta, umieszczono w nim ocalałe zbiory Biblioteki Załuskich i Rapperswildzkiej oraz inne starodruki i mapy. Na początku XXI wieku w jego pobliżu powstał budynek Sądu Najwyższego.
We wrześniu 2008 roku rozpoczął się remont fasady pałacu.
[edytuj] Substancja zabytkowa
Główną oś budynku podkreśla ryzalit z trójkątnym tympanonem zwieńczonym rzeźbami gdańskiego rzeźbiarza Andreasa Schlütera. Elewacja od strony ogrodu jest podobnie wykończona. Obydwa tympanony nawiązują do dziejów domniemanego protoplasty rodu Korwinów Rzymianina Marka Waleriusza Messali Korwinusa i jego walk z Galami.
Pałac jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem 256/2, wpisu dokonano 1 lipca 1965 roku.
[edytuj] Zobacz też
- Pałac Badenich sąsiadujący niegdyś z Pałacem Krasińskich
- O pałacu na stronie Wieżowce Warszawy
- Pałac dawniej i dziś
