Travel
 

Krakowskie Przedmieście (ulica)

Z Wszystko o Warszawie


nr w rejestrze
zabytków:
205

Krakowskie Przedmieście
Stare Miasto, Śródmieście Północne
Śródmieście

Wyremontowane Krakowskie Przedmieście
Okres powstania: XV wiek
Długość: 1 100 m
Zakres numerów: 1-89
Kursujące autobusy: 100, 102, 111, 116, 175, 178, 180, 195, 222, 503, E-2, N44
Kursujące tramwaje: nie kursują
Zobacz ulicę w Google Maps

Krakowskie Przedmieście - jedna z najbardziej znanych i reprezentacyjnych ulic staromiejskiej części Warszawy, fragment Traktu Królewskiego, długa na około 1,1 kilometra, biegnie od placu Zamkowego do skrzyżowania z Oboźną i Nowym Światem. Granica jest płynna i trudno rozpoznawalna. Obecna nazwa ulicy pochodzi od Krakowa, dawnej stolicy Polski, do którego prowadził trakt.

Spis treści

[edytuj] Historia

[edytuj] Przedmieścia Starej Warszawy

Krakowskie Przedmieście wywodzi się z dawnego traktu Zakroczym-Czersk, biegnącego na południe do Jazdowa, Czerska i dalej do Krakowa. Przedmieścia przy Bramie Krakowskiej zaczęły się tworzyć już w XIV wieku, natomiast przy nich w 1454 roku powstał kościół Bernardynów. Wówczas teren przed murami zaczęto nazywać placem Bernardyńskim (dziś tak nazywa się plac na Czerniakowie). Drewniane domostwa budowali tutaj różnorodni rzemieślnicy, powstały cegielnie, ukształtowały się dwie odnogi placu, gdzie wschodnia prowadziła do najstarszej warszawskiej jurydyki należącej do proboszcza kolegiaty: Dziekanki. Tak zwany plac Bernardyński (lub Bernardyńskie Przedmieście) z czasem zwany był Czerskim Przedmieściem, a potem Krakowskim Przedmieściem. Droga ta stała się też świetnym miejscem do budowy reprezentacyjnych pałaców magnaterii oraz rodziny królewskiej, było też znakomitym miejscem triumfalnych wjazdów do miasta (między innymi wjeżdżali tędy hetman Stefan Czarniecki czy Jan Sobieski) oraz hołdów składanych przez Prusy Książęce i Inflanty.

[edytuj] Rozwój Krakowskiego Przedmieścia

Mniej więcej w XVII wieku od Krakowskiego Przedmieścia odchodziły tylko uliczki Krótka (nieistniejąca dziś, na wysokości kamienicy nr 59) oraz Rzeźnicza (dziś Bednarska). W 1683 roku ustawiono figurę Matki Boskiej Passawskiej. W XVIII wieku ukształtowały się nazwy Szerokie Krakowskie Przedmieście (dla dawnego placu Bernardyńskiego) oraz Wąskie Krakowskie Przedmieście (dla pozostałego odcinka). Około 1762 roku ulica była już całkowicie wybrukowana, a do 1855 roku uzyskała oświetlenie gazowe.

[edytuj] Demonstracje przeciw zaborcom

Krakowskie Przedmieście i kościół św. Krzyża w okresie międzywojennym
Odbudowa Krakowskiego Przedmieścia

Krakowskie Przedmieście zawsze było świadkiem demonstracji, szczególnie podczas zaborów – szczególnym wydarzeniem była manifestacja z 27 lutego 1861 roku, kiedy to rosyjskie wojsko zaczęło strzelać do manifestantów, zabijając pięciu ludzi. Pogrzeb tych pięciu poległych, odbyty 1 marca, zamienił się w ogromną manifestację narodową – kondukt pogrzebowy przeszedł z kościoła św. Krzyża przez plac Saski, Wierzbową, Bielańską i Nalewki na Powązki. Krakowskie było też świadkiem demonstracji studenckich 1968 roku oraz spotkania papieża Jana Pawła II z młodzieżą w 1979 roku (przed kościołem św. Anny)

W 1865 roku rozebrano kamienice pośrodku Szerokiego Krakowskiego Przedmieścia tworząc większą przestrzeń, organizując skwer i fontannę (dziś znajdująca się pod kinem Muranów), w 1866 roku ruszyła tędy linia tramwaju konnego łączącego dworce Wiedeński (Główny) z Terespolskim (Wschodnim). W 1887 roku przebito Miodową do Krakowskiego Przedmieścia.

[edytuj] Najnowsza historia

Ulica stała się reprezentacyjną arterią miasta, znajdowały się tu najlepsze sklepy, spacerowali tędy najznakomitsi ludzie. W 1907 roku uruchomiono oświetlenie elektryczne i tramwaj elektryczny. W okresie okupacji hitlerowskiej trakt przyjął nazwę Krakauer Strasse.

Cała ulica jako założenie urbanistyczne została 1 czerwca 1965 roku wpisana do rejestru zabytków pod nr. rej. 205.

[edytuj] Remont

Przez długie lata ta ważna i reprezentacyjna arteria Warszawy, fragment Traktu Królewskiego, traciła na swoich dotychczasowych funkcjach stając się zwykłą miejską ulicą, przez lata zaniedbaną. Dopiero w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku postanowiono, że arteria ta musi powrócić do dawnej funkcji i stać się reprezentacyjnym deptakiem miasta. Prace podzielono na dwie części, a pierwsze dotyczące południowej części ulicy zaczęły się 22 września 2006 i trwały do maja 2007, choć komunikacja miejska wróciła na nią dopiero po rozpoczęciu roku akademickiego 1 października 2007, mimo iż tylko niewielka większość Warszawiaków chciała przywrócenia ruchu na odremontowanym Krakowskim Przedmieściu. 25 sierpnia 2007 rozpoczęto prace nad drugą, północną częścią, które zakończyły się 13 lipca 2008 oficjalnym otwarciem arterii przez prezydent Warszawy Hannę Gronkiewicz-Waltz.

Projektantem przebudowy Krakowskiego Przedmieścia był Krzysztof Domaradzki. Ulica po remoncie stała się szerokim deptakiem z ulicą pośrodku dostępną tylko dla komunikacji miejskiej oraz taksówek. Nawiązując do wyglądu ulicy na obrazach Canaletta użyto specjalnego, żółtawego granitu sprowadzonego z Chin, aby imitował kolor nawierzchni z XVIII wieku. Oprócz tego użyto także granitu szwedzkiego (czerwony) oraz strzegomskiego (szary). Remont kosztował 86 mln złotych i trwał dwa lata.

Na nowym Krakowskim Przedmieściu pojawił się także nowe, stylizowane ławki, pachołki, kwietniki, latarnie-pastorały, zasadzono kilkadziesiąt drzew, postawiono cztery kubiki z reprodukcjami obrazów Canaletta oraz brązową tablicę wskazującą oś saską. W styczniu 2009 pojawiły się jeszcze kioski oraz słupy ogłoszeniowe. Mimo to nie udało się zrealizować wszystkich pomysłów - nie powstał sztuczny potok na skwerze Hoovera, nie wyłączono też całkowicie ruchu na ulicy, choć był takie pomysły. Ulica nie jest też w pełni przystosowana dla niepełnosprawnych oraz rowerzystów.

[edytuj] Przebieg

Idąc wraz ze wzrostem numerów, Krakowskie Przedmieście rozpoczyna się przy Pomniku Kopernika przechodząc z Nowego Światu, po czym mija (nie krzyżuje się od czasu remontu) Kopernika, Oboźną, Traugutta, przecina Królewską, Tokarzewskiego-Karaszewicza, Karową, Ossolińskich, mija Trębacką i Kozią, przecina Bednarską aż do placu Zamkowego, gdzie przecina się jeszcze z ulicą Miodową.

[edytuj] Najważniejsze obiekty

Pałac Czapskich
Pałac Wesslów
Pałac Prezydencki

Przy ulicy znajdują się pomniki i figury, idąc wraz ze wzrostem numerów: Mikołaja Kopernika, Stefana Wyszyńskiego, Bolesława Prusa, Józefa Poniatowskiego, Adama Mickiewicza oraz Figura Matki Boskiej Passawskiej. Inne obiekty to kubiki z widokami kościołów, tablica upamiętniająca oś saską i tablica upamiętniająca geograficzny środek Śródmieścia.

[edytuj] Galeria

Krakowskie Przedmieście w stronę placu Zamkowego przed remontem

Krakowskie Przedmieście w stronę placu Zamkowego po remoncie

Południowy odcinek Krakowskiego Przedmieścia w trakcie remontu, grudzień 2006

Miodowa i Krakowskie Przedmieście w remoncie, wrzesień 2007

Krakowskie Przedmieście po remoncie

Ławki ustawione wzdłuż nowo wyremontowanego odcinka

Krakowskie Przedmieście na obrazie Canaletta zatopionym w kubiku

Kościół Wizytek na obrazie Canaletta zatopionym w kubiku

Krakowskie Przedmiescie, widok z wieży Kościoła św. Anny

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://warszawa.wikia.com/wiki/Krakowskie_Przedmie%C5%9Bcie_(ulica)”
Oceń ten artykuł: