Konstal 13N
Z Wszystko o Warszawie
.JPG)
.JPG)
Konstal 13N to pierwszy polski tramwaj szybkobieżny. Budowany przez chorzowską wytwórnię Konstal dla Warszawy, eksploatowany przez spółkę Tramwaje Warszawskie.
Spis treści |
[edytuj] Geneza powstania
W latach 50. warszawski tabor tramwajowy w większości opierał się na przestarzałych i kłopotliwych w eksploatacji dwuosiowych wagonach sprzed II wojny światowej. Co prawda od 1949 roku Konstal produkował wagony generacji N. Wagony te miały błędy techniczne i były wykonane z materiałów niskiej jakości, a wagonach panował niesamowity tłok.
W 1954 roku problem został dostrzeżony przez władze centralne. Do Czechosłowacji wysłano delegację, której celem było zapoznanie się z konstrukcją i eksploatacją tramwajów szybkobieżnych. Po długich negocjacjach uzgodniono, że fabryka ČKD Tatra sprzeda stronie polskiej dwa wagony typu T1.
[edytuj] Projekt
W styczniu 1954 roku wagony T1 przywieziono do Warszawy. Dzięki temu w latach 1956-1957 mogły trwać prace nad polskim tramwajem szybkobieżnym opartym na wagonie T1. Dokumentację oznaczono symbolem 11N. Okazało się jednak, że polski przemysł elektroniczny nie jest jeszcze w stanie wyprodukować aparatury.
Wobec tego do Belgii wysłano delegację, która miała uzgodnić warunki techniczne aparatury firmy ACEC. Belgijska aparatura była przystosowana do napięcia 40V (Wagon T1 miał natomiast 24V). Gdy zakupiono 25 kompletów przystąpiono do zmian konstrukcyjnych pierwotnej wersji 11N. Zmienioną dokumentacje oznaczono symbolem 13N, a następnie przystąpiono do budowy prototypu.
[edytuj] Produkcja
W lipcu 1959 roku Konstal zbudował prototyp wagonu 13N, który wrześniu przywieziono do stolicy. Po wyprodukowaniu 25 wagonów 13N w 1962 roku zakupiono 75 kolejnych kompletów belgijskiej aparatury firmy ACEC, a od 1964 roku zakładano już tylko polską aparaturę.
Pierwsze lata eksploatacji tramwajów 13N wykazały, że wagony są bardzo awaryjne i materiałochłonne niż Tatry T1. Władze podjęły decyzję o wprowadzeniu "akcji poprawy jakości tramwajów 13N". Dzięki tej akcji jakość wytwarzanych w późniejszych latach wagonów 13N znacznie się poprawiła.
Do 1969 roku, 10 lat po zbudowaniu pierwszego wagonu 13N dla Warszawy, dostarczono w sumie 834 wagonów. Jednak jesienią, gdy wycofano ostatnie wagony generacji N i ND, Ministerstwo Gospodarki Komunalnej i Przestrzennej nakazało wstrzymać produkcję tramwaju typu 13N. Powodem były protesty innych przedsiębiorstw, które w większości eksploatowały stare wagony dwuosiowe.
[edytuj] Obecny stan
Po dostarczeniu wagonów nowej generacji 105N rozpoczęto kasację najstarszych wagonów 13N, a w ostatnich latach wagony przechodzą liczne modernizacje. Wszystkie wagony 13N mają zostać wycofane do 2012 roku i zastąpione przez wagony niskopodłogowe.
Na podstawie konstrukcji wagonu 13N, w latach 1968-1974 budowano wagony przegubowe 102N/102Na.
[edytuj] Eksploatacja
Liczba wagonów w poszczególnych zajezdniach:
- zajezdnia R-3 Mokotów – 78 sztuk; 39 składów
- zajezdnia R-4 Żoliborz – 161 sztuk; 80 składów + 1 wagon solowy
| Tabor tramwajowy w Warszawie | |
|
Eksploatowany: 13N • 105N • 112N • 116N • 120N • 123N |
