Dominik Merlini
Z Wszystko o Warszawie
Dominik Merlini (właśc. Domenico Merlini, ur. 22 lutego 1730 w Castello, zm. 20 lutego 1797 w Warszawie) - włoski architekt działający w Polsce. Działał początkowo pod okiem Jakuba Fontany, potem samodzielnie, współpracował z Janem Chrystianem Kamsetzerem. Pozostawił po sobie około 50 dzieł.
Dominik Merlini przybył do Polski mając 20 lat, zatrzymał się u spokrewnionej z jego familią rodziną Fontanów, do której należeli także Józef i Jakub Fontanowie. Merlini pobierał nauki u swojego krewnego-architekta, Jakuba Fontany, a po jego śmierci w 1773 roku objął urząd naczelnego architekta Rzeczypospolitej. Wcześniej, bo w 1768 roku został nobilitowany. Jego głównym zadaniem była opieka nad zabytkami i budynkami już istniejącymi, a w razie potrzeby ich przebudowa i rozbudowa do ówczesnych potrzeb. Początkowo tworzył w stylu późnego baroku, a za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego przerzucił się na klasycyzm. Do jego "wynalazków" należał portyk kolumnowy, poprzedzający wejście główne, które jest wgłębione w stosunku do ściany frontowej budynku. Chętnie też wieńczył fasady kamiennymi balustradami oraz wspornikami. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim.
Najsłynniejszym jego warszawskim dziełem jest przebudowa pałacu na Wodzie oraz budowa szeregu nowych budynków w Łazienkach Królewskich. Spośród jego dzieł poza Warszawą należy wymienić Bramę Grodzką w Lublinie, ratusz w Piotrkowie Trybunalskim, pałac w Jabłonnie oraz restaurację zamku wawelskiego w Krakowie.
Jedna z ulic na Mokotowie nosi jego imię.
[edytuj] Dzieła w Warszawie
- Biały Domek w Łazienkach (1774-1777)
- Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny na Miodowej 16 (1782-1784)
- Cmentarz Powązkowski - plan urbanistyczny najstarszej części (lata 90. XVIII w.)
- Ermitaż w Łazienkach - przebudowa (1775-1779)
- Kamienica Lucińskiego przy pl. Trzech Krzyży 3 (ok. 1787)
- Kościół św. Karola Boromeusza na Powązkowskiej (1790-1793)
- Kościół św. Trójcy na pl. Małachowskiego - zwycięski projekt w konkursie, nie zrealizowany.
- Królikarnia (1782-1786)
- Kuchnia przypałacowa w Królikarni (1780-1782)
- Most na Agrykoli (1779-1780)
- Nowa Kordegarda w Łazienkach - przebudowa (1782-1788)
- Pałac Brühla na pl. Piłsudskiego - generalny remont (1787-1788), dziś nie istnieje
- Pałac Borchów na Miodowej 17 - przebudowa (lata 80. XVIII w.)
- Pałac Jabłonowskich na pl. Teatralnym (1773-1785), wraz z J. Fontaną
- Pałac Kazimierzowski - przebudowa wnętrz dla Szkoły Rycerskiej (1765-1768)
- Pałac Krasińskich na pl. Krasińskich - odbudowa po pożarze (1783-1784)
- Pałac Myślewicki (1775-1779)
- Pałac na Potkańskiem przy Długiej 44 (1771-1773)
- Pałac na Wodzie - przebudowa (1773-1793), wraz z J. Ch. Kamsetzerem i J. Ch. Szuchem
- Pałac pod Blachą - przebudowa, budowa biblioteki królewskiej (lata 80. XVIII w.)
- Podchorążówka w Łazienkach - przebudowa (1778-1788)
- Stara Pomarańczarnia w Łazienkach (1784-1788)
- Willa własna w pobliżu pl. Trzech Krzyży
- Wodozbiór w Łazienkach (1777-1778)
- Zamek Królewski - przebudowa wnętrz, w tym urządzenie Izby Senatorskiej, Sali Wielkiej, Sali Rycerskiej, Kaplicy Królewskiej (1774-1786), wraz z J. Ch. Kamsetzerem
- Zamek Ujazdowski - przebudowa (1764-1784), wraz z J. Fontaną i E. Szregerem, nie ukończona
