Wikia

Warszawikia

Cmentarz Bródnowski

Dyskusja0
4545stron na Warszawikii
Disambig
Ten artykuł dotyczy cmentarza. Zobacz też: Zespół przystankowy Cmentarz Bródnowski.
Zabytek

803-A

Cm. Bródnowski kościół

Drewniany kościół na Cmentarzu Bródnowskim

Koscioł sw Wincentego a Paulo

Wnętrze kościoła św. Wincentego á Paulo

Cmentarz Bródnowski (Bródzieński) – największy warszawski cmentarz, pod względem liczby pochowanych jest największym cmentarzem w Europie. Znajduje się w dzielnicy Targówek przy ul. św. Wincentego 83. Rozciąga się między Targówkiem Mieszkaniowym a Bródnem. Zajmuje powierzchnię 114 hektarów, a obwód murów liczy 5 km. Na cmentarzu pochowanych jest około 1,2 mln osób. Niewykluczone, że pochowanych jest więcej.

Historia nekropoliiEdytuj

Wraz z końcem XIX wieku liczba ludności Warszawy zaczęła gwałtowanie wzrastać, a co za tym idzie, warszawskie cmentarze były przepełnione. Z inicjatywy ówczesnego prezydenta Warszawy, generała lejtnanta Sokratesa Starynkiewicza, w 1883 roku zakupiono 65 hektarów gruntu na Bródnie. Już 20 listopada 1884 roku arcybiskup warszawski Wincenty Chościak-Popiel dokonał z dzwonnicy poświęcenia terenu nowej nekropolii. Następnego dnia odbył się pierwszy pogrzeb – rocznej dziewczynki, Marii Skibniewskiej.

Mieszkańcom lewej strony Warszawy cmentarz udostępniono 13 stycznia 1885 roku. Chowano głównie osoby biedne, z przytułków, na koszt miasta. Całkowite otwarcie cmentarza dla wszystkich nastąpiło dopiero 14 czerwca 1887 roku, kiedy ostatecznie zamknięto Cmentarz Kamionkowski, a na Cmentarzu Powązkowskim, wobec braku miejsca, utrzymano pochówki tylko po wykupieniu miejsca na własność. Bródno stało się cmentarzem mieszkańców z obu brzegów Wisły. Przede wszystkim tych uboższych. Opłaty pobierane za pochówek były dość niskie i konkurencyjne z innymi cmentarzami, więc Cmentarz Bródnowski otrzymał status cmentarza dla ubogich, podczas gdy Cmentarz Powązkowski był uważany za cmentarz dla zamożnych i elity. W 1892 roku, w związku z epidemią cholery, wyznaczono specjalną kwaterę dla "zapowietrzonych". W tym czasie nekropolia kilkakrotnie zwiększała swój teren, ostatnio w 1934 roku plac powiększono do 114 hektarów, co zostało do dziś.

W latach 1906-1914 oprócz katolików, na cmentarzu byli chowani także mariawici. W 14 lat później urządzono specjalne kwatery dla bezwyznaniowców, wyznawców religii nieuznawanych za państwowe lub też rytów pogańskich. W 1924 roku wzniesiono pierwsze okazałe ogrodzenie cmentarza od południowego zachodu, rok później – północnego zachodu, a w 1926 roku – od południa. W taki sposób w 1927 roku powstało pełne ogrodzenie nekropolii, liczące 5 km. Obecnie znajduje się w nim osiem bram prowadzących na cmentarz.

Podczas wojny na Cmentarzu Bródnowskim organizacje konspiracyjne w grobowcach przechowywały amunicję i broń. Cmentarz pełnił także rolę poligonu i miejsca ćwiczeń. Przez całe miesiące znajdowali tu schronienie ludzie poszukiwani przez gestapo. Z biegiem lat status cmentarza uległ zmianie, chowano tu przedstawicieli różnych grup społecznych, polityków, aktorów, żołnierzy, powstańców oraz "zwykłych" mieszkańców Warszawy. W okresie międzywojennym Cmentarz Bródnowski przestał być cmentarzem dla ubogich. Coraz częściej zaczęły pojawiać się bogate grobowce oraz sarkofagi.

W pobliżu Cmentarza Bródnowskiego znajdują się jeszcze dwa cmentarze: Cmentarz Żydowski oraz Cmentarz Choleryczny.

Aleje cmentarzaEdytuj

Kościół MB Częstochowskiej (Cm Bródnowski)

Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej

Na terenie cmentarza znajdują się 3 duże aleje:

  • Aleja Główna – prowadzi od I bramy do bramy V, w połowie przecina ją Aleja Szeroka. Przy Alei Głównej umiejscowiony jest grób Aleksandra Kakowskiego, Romana Dmowskiego oraz Mieczysława Fogga. Przy niej znajduje się także kościół pw. Świętego Wincentego á Paulo. Aleja ma około 1,2 km długości oraz 9 metrów szerokości.
  • Aleja Szeroka – prowadzi od bramy VII do bramy IV. Przecina Aleję Główną, dochodzi do niej Aleja Lipowa.
  • Aleja Lipowa – prowadzi od "nowej" bramy III i na końcu dochodzi do Alei Szerokiej.

Komitet Opieki nad Cmentarzem BródnowskimEdytuj

Komitet powstał w 1981 roku. W ciągu 15 lat, dzięki kwestom, które organizował Oddział Bródno Towarzystwa Przyjaciół Warszawy pod przewodnictwem Ryszarda Szołwińskiego, udało się mu zebrać środki na renowację około 150 pomników. Kilka lat temu komitet przestał istnieć ponieważ większość artystów wolała kwestować na rzecz Powązek.

Dojazd komunikacją miejskąEdytuj

Dojazd do Cmentarza Bródnowskiego zapewniają linie autobusowe i tramwajowe:

W okresie Wszystkich Świętych dojazd do cmentarza zapewniają także specjalne linie cmentarne.

CiekawostkiEdytuj

  • W serialu Czterdziestolatek na tym cmentarzu odbywa się pogrzeb szkolnego kolegi inżyniera Karwowskiego.
  • W listopadzie 2013 roku w remontowanym murze Cmentarza Bródnowskiego odnalezione zostały dwa granaty, dziesięć zapalników do pocisków oraz pięćset sztuk amunicji karabinowej, które zostały najpewniej ukryte w czasie II wojny światowej.

GaleriaEdytuj

Linki zewnętrzne Edytuj

W sieci Wikii

Losuj Wikię