Autobusy
Z Wszystko o Warszawie
Sieć połączeń autobusowych w Warszawie składa się z 237 linii o łącznej długości około 2600 kilometrów. Obsługuje je 1817 autobusów należących do 4 przewoźników.
Podobnie jak cała komunikacja miejska, linie autobusowe administrowane są przez Zarząd Transportu Miejskiego (ZTM), podlegający miejskim władzom samorządowym. ZTM ustala trasy i rozkłady jazdy, a także wydaje bilety i organizuje ich kontrolę. Przewozy wykonywane są przez firmy wyłaniane w drodze przetargów.
Spis treści |
[edytuj] Historia
[edytuj] XX lecie międzywojenne
W 1920 roku podjęto decyzje o powstaniu Wydziału Ruchu Autobusowego przy Tramwajach Warszawskich. Na początku linie obsługiwały autobusy marki Saurer. W czasie obrony Warszawy w 1920 roku służyły do obsługi wojskowej. W 1921 roku uruchomiono trzy linie. Prawdziwy renesans spółka przeżywała pod koniec lat dwudziestych XX wieku, pojawiło się wiele nowych połączeń, uruchomiona została nowa zajezdnia przy ul. Łazienkowskiej. W 1938 roku wprowadzono nowoczesne wzory znaków przystankowych, stosowane aż do 1988 roku. Po wybuchu II wojny światowej autobusy liniowe wyjechały na ulice miasta już 10 września 1939 roku. 28 września 1939 roku, ponownie zawieszono kursowanie autobusów, by wznowić ich działanie dopiero 3 października 1939 roku. Od listopada 1939 roku zaczęła się regularna likwidacja taboru, wojnę przetrwał tylko jeden wóz.
[edytuj] Po II wojnie światowej
Komunikacja autobusowa pojawia się ponownie w kwietniu 1945 roku. W skład taboru wchodziły wówczas wozy ciężarowe, które powoli wymieniano zagranicznymi wozami otrzymanymi w darach od europejskich miast. W 1951 roku na ulice wyjechały węgierskie Ikarusy - 601 z nowej zajezdni "Inflancka". Rok 1962 przyniósł Warszawie nowe przegubowe wozy marki Jelcz, popularnie znane jako "ogórki". Pierwszy nocny autobus pojawił się na ulicach Warszawy w 1963 roku, w tym samym roku przybywają nowe zajezdnie: "Redutowa" i "Woronicza". Rok 1964 zapisał się w historii jako rok "kasowników", gdyż w tym właśnie roku zlikwidowano konduktorską sprzedaż biletów. W 1969 roku została oddana do użytku zajezdnia "Ostrobramska", a rok później "Kleszczowa" oraz "Chełmska". W 1972 roku na komunikacyjnej mapie stolicy pojawia się zajezdnia "Pożarowa", a w 1985 roku oddana do użytku została zajezdnia "Stalowa". W 1988 roku nastąpiła zmiana wzorów znaków przystankowych. W 1992 roku utworzono Zarząd Transportu Miejskiego jako organ pełniący pieczę nad rozkładami jazdy wszystkich linii tramwajowych i autobusowych, natomiast 1 marca 1994 roku nastąpiła całkowita reorganizacja stołecznego transportu. Miejskie Zakłady Komunikacyjne zostały podzielone na:
- Tramwaje Warszawskie - obsługujące wszystkie linie tramwajowe oraz ich torowiska
- Miejskie Zakłady Autobusowe - obsługujące linie autobusowe i trolejbusowe wraz z zajezdnią "Piaseczno"
- Spółdzielnia Usług Socjalnych jako firma zarządzająca dotychczasowymi ośrodkami wypoczynkowymi MZK Warszawa.
W roku 1995 zlikwidowano zajezdnie "Piaseczno" i "Pożarowa". W 1999 roku wprowadzono do eksploatacji nowoczesne i niskopodłogowe autobusy Solaris Urbino 15. W 2002 do Solarisów dołączają autobusy marki MAN. Rok 2003 przyniósł likwidację zajezdni "Inflancka". W 2005 roku wprowadzono do eksploatacji autobusy Solaris Urbino 18 z klimatyzacją. W roku 2006 zlikwidowana została zajezdnia "Chełmska".
[edytuj] Przewoźnicy
Warszawskie linie autobusowe na zlecenie ZTM-u obsługuje 4 przewoźników:
- Miejskie Zakłady Autobusowe (1439 pojazdów)
- PKS Grodzisk Mazowiecki (160 pojazdów)
- ITS Michalczewski (110 pojazdów)
- Mobilis (108 pojazdów)
[edytuj] Numeracja linii
Linie autobusowe ponumerowane są wg następującego wzoru – każde oznaczenie składa się z trzech znaków, z czego pierwszy może być literą lub cyfrą, a dwie ostatnie zawsze są cyframi. Wyjątkiem są linie ekspresowe i zastępcze, których oznaczenia składają się z jednej litery i jednej cyfry oddzielonych od siebie myślnikiem.
Pierwszy znak w oznaczeniu warunkuje rodzaj linii. Po Warszawie kursują następujące rodzaje linii:
- 1xx i 2xx (107 linii w ruchu i jedna zawieszona) – linia zwykła – kursuje codziennie od godz. 5 do 23, zatrzymuje się stale lub warunkowo na wszystkich napotkanych przystankach (wyjątkiem jest linia turystyczna 100, która zatrzymuje się tylko na wybranych przystankach i kursuje tylko w weekendy).
- 3xx (7 linii w ruchu i 4 zawieszone) – linia zwykła okresowa – kursuje w określone dni tygodnia i w określonych godzinach (najczęściej od poniedziałku do piątku w godzinach szczytu komunikacyjnego), zatrzymuje się stale lub warunkowo na wszystkich napotkanych przystankach.
- 4xx (6 linii w ruchu i 3 zawieszone) – linia przyspieszona okresowa – kursuje w określone dni tygodnia i w określonych godzinach (najczęściej od poniedziałku do piątku w godzinach szczytu komunikacyjnego), zatrzymuje się tylko na wyznaczonych (przesiadkowych i innych ważnych) przystankach.
- 5xx (24 linie w ruchu) – linia przyspieszona – kursuje codziennie od godz. 5 do 23, zatrzymuje się tylko na wyznaczonych (przesiadkowych i innych ważnych) przystankach.
- 7xx (37 linii w ruchu) – linia strefowa – kursuje pomiędzy Warszawą (strefa 1) a terenami podmiejskimi (strefa 2), kursuje codziennie od godz. 5 do 23, zatrzymuje się stale lub warunkowo na wszystkich napotkanych przystankach. Przejazd między strefami obywa się na specjalnej taryfie biletowej.
- 8xx (5 linii w ruchu) – linia strefowa okresowa – kursuje pomiędzy Warszawą (strefa 1) a terenami podmiejskimi (strefa 2), kursuje w określone dni tygodnia i w określonych godzinach (najczęściej od poniedziałku do piątku w godzinach szczytu komunikacyjnego), zatrzymuje się stale lub warunkowo na wszystkich napotkanych przystankach. Przejazd między strefami obywa się na specjalnej taryfie biletowej.
- 9xx (0 linii w ruchu) – linia specjalna – linia uruchamiana na specjalne okazje, takie jak np. Piknik Lotniczy w Góraszce.
- Cxx (zwykle uruchamiane są 23 linie) – linia cmentarna – kursuje w okresie dnia Wszystkich Świętych (1 listopada), a także w inne święta np. linie uruchamiane z okazji rocznicy Powstania Warszawskiego na Powązki. Większość linii cmentarnych ma charakter linii przyspieszonych.
- E-x (2 linii w ruchu i 3 zawieszona) – linia ekspresowa – kursuje od poniedziałku do piątku w godzinach szczytu komunikacyjnego, zatrzymuje się tylko na kilku najważniejszych przystankach na trasie.
- Nxx (40 linii w ruchu) – linia nocna – kursuje każdej nocy od godz. 23 do 5 (wyjątkiem są linie N5x kursujące tylko w weekendy), zatrzymuje się warunkowo na wszystkich napotkanych przystankach (wyjątkami są przystanki Centrum, Dworzec Wschodni (Kijowska) i Metro Ursynów, gdzie linie zatrzymują się stale). Niektóre z linii nocnych przekraczają granicę stref biletowych. Trasy linii nocnych są ustalane tak, aby wszystkie linie spotykały się na wspólnym krańcu Dworzec Centralny (wyjątkiem są linie N0x i N5x nie wjeżdżające do Centrum), oraz aby w najważniejszych ciągach komunikacyjnych zapewniały częstotliwość kursowania równą 30 minut.
- Z-x (3 linie w ruchu) – linia zastępcza – kursuje na trasach zastępczych, zazwyczaj podczas remontów odcinków dróg lub tras tramwajowych. Może mieć charakter linii zwykłej, przyspieszonej, strefowej, a nawet nocnej.
Dawne oznaczenia:
- 2xx – do 1985 roku – oznaczenie linii podmiejskich (odpowiednik dzisiejszych linii strefowych).
- 2xx – do 2008 roku – oznaczenie linii cmentarnych.
- 3xx - do 1964 roku - oznaczenie linii przyspieszonych
- 4xx – do 1986 roku – oznaczenie linii przyspieszonych.
- 6xx – do 2007 roku – oznaczenie linii nocnych.
- 9xx – dawne oznaczenie linii podmiejskich obsługiwanych przez ajentów.
- x (oznaczenie literowe) – do 1993 roku – linie pospieszne – częściowy odpowiednik dzisiejszych linii przyspieszonych i ekspresowych.
- xxx-bis – do 1986 roku – linie pomocnicze, kursujące stale lub w godzinach szczytu komunikacyjnego. Ich trasy częściowo pokrywały się z trasami linii zwykłych lub przyspieszonych, dzięki czemu wspomagały je one na najbardziej obciążonych odcinkach.
- xxx-kreślone – do 1963 roku – oznaczenie linii nocnych.
- x-nocny (dla oznaczeń literowych) – do 1970 roku – oznaczenie linii nocnych.
[edytuj] Ciekawostki
- W warszawskiej komunikacji miejskiej funkcjonuje łącznie 1806 zespołów przystankowych w tym 1304 w Warszawie.
- Najkrótszą linią autobusową jest linia 394 (Ursus-Niedźwiadek - Ursus-Ratusz), a najdłuższą 720 (Wiatraczna - Glinianka).
- Najczęściej kursującą linią jest 517 (Ursus niedźwiadek-Targówek) w porannym szczycie na odcinku Ursus Niedźwiadek - Plac Zawiszy kursuje co 3-4 minuty, nie wiele rzadziej jeżdżą: E-4 (Metro Marymont - Tarchomin), E-8 (Metro Marymont - Nowodwory). Kursują w godzinach porannego szczytu co 4 minuty.
- Przystanek Pomnik Syreny dla linii 185 znajduje się wewnątrz tunelu Wisłostrady.
- Najdłuższy odstęp między kolejnymi przystankami ma linia E-8 (Mehoffera-Metro Marymont 9,70 km), następnie 506 (Żerań FSO-Biblioteka Uniwersytecka 6,71 km) i E-4 (Metro Marymont - Ekspresowa 6,33 km)
- W Warszawie są dwie trójki linii jeżdżące między tymi samymi krańcami jest to 508, E-8 i N53 (Metro Marymont - Nowodwory) i 504, N34 i N37 (Dworzec Centralny - Osiedle Kabaty).
- Przystanek Kryniczna funkcjonuje w jedną stronę jako stały, a w drugą jako na żądanie.
- Linie ekspresowe E-1 - E-4 były uruchamiane w latach 1991-1994, każda w odpowiadającym jej roku.
(stan na dzień 5 września 2009)
| Linie autobusowe w Warszawie | |
|
Linie zwykłe całodzienne: 100 • 101 • 102 • 103 • 104 • 105 • 106 • 107 • 108 • 110 • 111 • 112 • 114 • 115 • 116 • 117 • 118 • 119 • 120 • 121 • 122 • 123 • 124 • 125 • 126 • 127 • 129 • 130 • 131 • 132 • 133 • 134 • 135 • 136 • 137 • 138 • 139 • 140 • 141 • 142 • 144 • 145 • 146 • 147 • 148 • 149 • 150 • 151 • 152 • 153 • 154 • 155 • 156 • 157 • 158 • 159 • 160 • 161 • 162 • 163 • 164 • 165 • 166 • 167 • 168 • 169 • 170 • 171 • 172 • 173 • 174 • 175 • 176 • 177 • 178 • 179 • 180 • 181 • 182 • 183 • 184 • 185 • 186 • 187 • 188 • 189 • 190 • 191 • 192 • 193 • 194 • 195 • 196 • 197 • 198 • 199 • 201 • 202 • 203 • 204 • 205 • 206 • 207 • 208 • 209 • 211 • 212 • 213 • 216 • 220 • 222 |
