1939
Z Wszystko o Warszawie
przed XV wiekiem • XVI wiek • XVII wiek • XVIII wiek • Okres zaborów • 1918-1939 • 1939-1945 • 1945-1989 • lata 90. XX wieku • XXI wiek
[edytuj] Urodzili się
- styczeń - Halina Kulabko, geograf, nauczycielka
- 16 lutego - Czesław Niemen, piosenkarz, kompozytor
- 24 marca - Wiktor Wysoczański, duchowny kościoła polskokatolickiego RP
- 26 marca - Stefan Kuryłowicz, architekt, profesor Politechniki Warszawskiej
- 23 kwietnia - Stanisław Wielgus, duchowny, metropolita warszawski
- 12 czerwca - Ireneusz Iredyński, pisarz, prozaik, dramaturg
- 17 czerwca - Krzysztof Zanussi, reżyser, scenarzysta filmowy
- 22 czerwca - Jerzy Grzegorzewski, reżyser, scenograf teatralny
- 29 czerwca - Piotr Węgleński, biolog, genetyk, rektor Uniwersytetu Warszawskiego.
- 9 listopada - Eugeniusz Ledwoch, duchowny katolicki, organizator parafii bł. Władysława z Gielniowa.
[edytuj] Zmarli
- 2 stycznia - Roman Dmowski, polityk, publicysta, minister spraw zagranicznych
- 10 lutego - Achille Ratti, papież Pius XI, kardynał, wizytator i nuncjusz apostolski w Polsce
- 3 kwietnia - Walery Sławek, polityk, premier II Rzeczypospolitej
- 13 maja - Stanisław Leśniewski, filozof, logik, matematyk
- 27 lipca - Stanisław Baczyński, pisarz, krytyk literacki, ojciec Krzysztofa Kamila Baczyńskiego
- 7 września - Halina Szmolcówna, primabalerina Teatru Wielkiego
- 17 września - Kazimierz Brokl, historyk sztuki, kustosz Zamku Królewskiego
- 24 września - Oskar Sosnowski, architekt
[edytuj] Wydarzenia
- 7 stycznia - na cmentarzu bródnowskim pochowano Romana Dmowskiego.
- 1 kwietnia - Rembertów uzyskał prawa miejskie.
- 5 maja - minister Józef Beck wygłosił w Sejmie przemówienie, w którym odrzucił żądania niemieckie.
- 23 maja - rozpoczęła się polsko-brytyjska konferencja sztabowa w Warszawie.
- 3 czerwca - otwarto nowy tor wyścigów konnych na Służewcu.
- 6 czerwca - pożar strawił sporą część budowanego Dworca Głównego.
- 29 czerwca - odsłonięto pomnik Syrenki na Powiślu
- 17 lipca - na trasie kolejki wilanowskiej doszło do czołowego zderzenia pociągów, zginęło 10 osób.
- 22 sierpnia - naczelne władze wojskowe podjęły decyzję o mobilizacji alarmowej 2/3 stanu sił zbrojnych.
- 24 sierpnia - prezydent Stefan Starzyński ogłasza przez radio odezwę do obywateli Warszawy.
- 30 sierpnia - obwieszczenie powszechnej mobilizacji.
- 31 sierpnia - Niemcy wystosowały ostateczne ultimatum wobec Polski.
- 1 września (4:00) - atakiem lotniczym na Wieluń III Rzesza rozpoczęła wojnę przeciwko II Rzeczypospolitej.
- 1 września (6:00) - pierwszy niemiecki nalot na Warszawę, bomby spadają na Okęcie, Rakowiec i Koło.
- 1 września (16:30) - drugi niemiecki nalot lotniczy na Warszawę.
- 2 września - Luftwaffe dokonuje kolejnych nalotów na Warszawę.
- 3 września - przed ambasadą brytyjską w pałacu Branickich na Nowym Świecie odbyła się demonstracja poparcia.
- 4 września - do Warszawy przybywają pierwsze transporty rannych z zachodniego frontu.
- 5 września - prymas Polski kard. August Hlond celebruje w katedrze św. Jana mszę świętą za pomyślność polskiego wysiłku wojennego.
- 5 września - silny nalot na Dworzec Wschodni spowodował liczne ofiary.
- 6 września - rząd opuścił Warszawę i udał się do Łucka.
- 6 września - zawieszono kursowanie komunikacji autobusowej w Warszawie.
- 7 września - Naczelny Wódz opuścił Warszawę, zabierając większość środków obronnych stolicy.
- 7 września - płk Roman Umiastowski wzywa ludność przez radio do budowy umocnień, jednocześnie nawołując młodych mężczyzn do ewakuacji na wschód w celu formowania nowych jednostek.
- 7 września - gen. dyw. Walerian Czuma wydaję odezwę, w której sprzeciwia się zbędnej ewakuacji ludności tak potrzebnej obronie Warszawy.
- 7 września - Szpital Praski przeniósł się ze swojego budynku przy Zygmuntowskiej do kamienicy przy Sierakowskiego 7.
- 7 września - wyniku bombardowań mocno ucierpiały zbiorniki gazu miejskiej gazowni na Dworskiej.
- 8 września - wojska niemieckie zajęły Okęcie i Włochy.
- 8 września - wojska niemieckie bezpośrednio zagroziły Warszawie, odbyły się pierwsze wygrane bitwy obronne na ulicy Wolskiej i Grójeckiej.
- 8 września - wstrzymano kursowanie komunikacji tramwajowej w Warszawie.
- 8 września - generał Walerian Czuma mianował Stefana Starzyńskiego komisarzem cywilnym przy Dowództwie Obrony Warszawy.
- 8 września - pierwszy raz Warszawa została ostrzelana bronią artyleryjską, zniszczenia zanotowano Siennej, Złotej i Sosnowej.
- 9 września - z magazynu amunicji w Palmirach przyjechał pierwszy transport.
- 9 września - kolejny niemiecki atak na ulicę Grójecką i Wolską zostaje odparty.
- 10 września - niemieckie lotnictwo ostrzeliwuje ewakuującą się ludność na Grochowskiej, jest wielu rannych.
- 11 września - niemieckie natarcie na Wawrzyszew zostaje odparte.
- 14 września - wojska niemieckie zajęły Rembertów.
- 14 września - kolejne ataki niemieckich wojsk zostają odparte z dużymi stratami w siłach Wehrmachtu.
- 15 września - Wehrmacht zamyka pierścień oblężenia wokół Warszawy.
- 17 września - Związek Radziecki przyłączył się do niemieckiej napaści na Polskę.
- 17 września - wzmożone bombardowania Warszawy, w szczególności Starego Miasta, płonie Zamek Królewski, Adolf Hitler dogląda oblężenia miasta stojąc na wieży kościoła św. Feliksa w Marysinie.
- 18 września - w wyniku ostrzału artyleryjskiego znacząca ucierpiał Prudential.
- 18 września - rząd polski ewakuuje się do Rumunii.
- 19 września - 13. dywizja piechoty strzelców kresowych stoczyła pod Falenicą bitwę z wojskami Wermachtu.
- 20 września - żołnierze armii "Poznań" generała Tadeusza Kutrzeby wycofują się do Warszawy.
- 21 września - miała miejsce bitwa pod Wólką Węglową.
- 21 września - Warszawę opuszcza większość korpusu dyplomatycznego oraz cudzoziemców.
- 23 września - w wyniku silnego ostrzału spłonął Teatr Wielki.
- 25 września - bardzo silny ostrzał Warszawy, zwany "czarnym poniedziałkiem",
- 26 września - poddał się Fort Radiowo.
- 26 września - Warszawa znajduje się pod ciągłym ostrzałem artyleryjskim i lotniczym, trwa zacięta obrona na wszystkich liniach frontu.
- 27 września - w kamienicy przy Noakowskiego 12 Związek Harcerstwa Polskiego zdecydował o przejściu do konspiracji, tworząc zaczątek Szarych Szeregów.
- 27 września - o godzinie 14 zawarto czasowy rozejm.
- 28 września - Warszawa kapituluje.
- 28 września - po raz ostatni wydano Kurier Warszawski.
- 29 września - rozpoczyna się wymarsz jednostek wojskowych z Warszawy do niewoli.
- 1 października - wojska niemieckie wkraczają do miasta.
- 3 października - Pawiak zaczął działać jako niemieckie więzienie.
- 5 października - w Alejach Ujazdowskich odbywa się niemiecka parada wojskowa przyjmowana przez Adolfa Hitlera.
- październik - rozpoczyna się oczyszczanie z gruzów ulic.
- 11 października - po raz pierwszy ukazał się Nowy Kurier Warszawski.
- 12 października - Adolf Hitler podpisał dekret o utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa, Warszawa wchodzi w jego skład, ale stolicą staje się Kraków.
- 17 października - wznawiają działalność urzędy pocztowe.
- 26 października - prezydent Warszawy Stefan Starzyński został aresztowany.
- 28 października - Julian Kulski objął stanowisko prezydenta miasta.
- jesień - utworzono getto w Rembertowie.
- 13 listopada - powstał Związek Walki Zbrojnej.
- 27 grudnia - dochodzi do pierwszej okupacyjnej egzekucji Polaków w Wawrze pod Warszawą.
- po śmierci Aleksandra Kakowskiego Stanisław Gall został wikariuszem generalnym i kapitulnym archidiecezji warszawskiej.
